[NIEUWE DATUM] Slotmanifestatie 'Onze toekomst herdenken', 'Met welke filosofie kunnen we verder?'

Op locatie
  • Datum: Zondag 3 oktober 2021 14:00 tot 16:00
  • Regio: Antwerpen
  • Locatie: Arenberg, De Grote Zaal
  • Type: Lezing/spreker
  • Organisator: Een organisatie van Het zoekend hert in samenwerking met het Humanistisch Verbond, mediapartner Knack, Masereelfonds, Literatuur Vlaanderen en het Vlaams-Nederlands Forum voor Filosofie.

'Met welk denken houden we stand in deze tijd – en durven we de toekomst aan?' Deze filosofische hamvraag werd in 2019 geformuleerd door Het zoekend hert bij het 10-jarige jubileum van het filosofiehuis. Meer dan 100 auteurs stuurden hun creatieve, urgente en diepzinnige antwoord in. Maar intussen arriveerde het coronavirus … en is niets nog wat het was.

Daarom werd aan de auteurs met de meest indringende bijdragen gevraagd om opnieuw te reflecteren. Hun antwoorden van eertijds en hun nieuwe inzichten (ongetwijfeld geïnspireerd door corona) zullen zij vertolken tijdens een ambitieus en langlopend online filosofie- en kunstproject, met als cruciale vraag: 'Met welke filosofie kunnen we verder?'

Met synthese-reflecties door de drie coördinatoren-verslaggevers:

  • Tinneke Beeckman
  • Katrien Schaubroeck
  • Marlies De Munck

Hoofdsprekers:

  • Stefan Buijsman
  • Philipp Blom (o.v.)

Artistieke omkadering:

  • Niels Van Heertum &
  • Wim Opbrouck

Presentatie:

  • Eddy Strauven &
  • Sanne Huysmans

Laatste woorden:

  • Bert Bultinck

Met welke filosofie kunnen we daadwerkelijk verder … naar een hoopvolle toekomst?
De angst voor de dood en de angst voor de ander behoren tot de ergste gevoelsproblemen in het bestaan van de hedendaagse enkeling. Door de heersende verspreiding van COVID-19 worden beide angsten meer dan ooit gecombineerd aangezwengeld. Als antidotum kunnen een nauwgezet onderzoeken en doordacht reflecteren ten zeerste bijdragen om verder tot een gericht ontwikkelen te komen, bij uitstek in deze cruciale fase in de geschiedenis van de moderne samenleving.
Tijdens de slotmanifestatie van ons filosofische combinatieproject brengen drie academische verslaggevers met literair schrijftalent – Tinneke Beeckman, Katrien Schaubroeck en Marlies De Munck – al dan niet gestroomlijnde synthesen van het essayistische onderzoek door telkens zes auteurs, die eerder de revue passeerden. Om een pensée unique te ondermijnen en zelfs fundamenteel in vraag te stellen, presenteren we nog twee unieke auteurs die onderzoek verrichten naar de toekomst van mensheid en filosofie: dr. Stefan Buijsman en Philipp Blom.

Hoe kan filosofie helpen om artificiële intelligentie (AI) verstandiger in te zetten? – Dr. Stefan Buijsman

De ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI) is een wedloop geworden, op wereldschaal. Hoe kunnen we ons daar tegenover positioneren, als individu en/of als samenleving? Wat is de 'intelligentie' die deze hoogtechnologische computers hebben en krijgt deze op korte of langere termijn een menselijk niveau, waardoor ze zichzelf kan verbeteren? Zo snel lijkt het vooralsnog niet te gaan, maar we krijgen zeker een toekomst waarin computers een hoogst essentiële rol spelen. Daar moeten we alvast mee leren omgaan – mede vanuit de vraag welke verantwoordelijkheden we uit handen willen geven. Kunnen computers aan opdrachtgevers uitleggen waarom ze een bepaalde beslissing nemen, bijvoorbeeld over de geschiktheid van een cv en een bepaalde persoon voor een specifieke functie? Zijn deze systemen betrouwbaar genoeg voor de wijze waarop we ze willen benutten? Welke mogelijkheden en beperkingen hebben computers vandaag en in de komende tijd?
Alleen door naar zulke, deels filosofische aspecten te kijken, kunnen we complexe computers en robots een deugdzame plaats in de toekomstige samenleving geven. Kan de filosofie er mee voor zorgen dat we dat doel bereiken? Of zijn er nog bijzondere veranderingen in ons denken nodig?

Dr. Stefan Buijsman (1995) wordt beschreven als een eigentijds genie. Hij behaalde zijn doctorstitel op zijn twintigste, waarmee hij in Zweden de jongste doctor ooit werd. Nu werkt hij vanuit Leiden als onderzoeker in de filosofie van de wiskunde bij het Institute for Futures Studies. Na Plussen en Minnen, waarvan de vertaalrechten aan meer dan twintig landen werden verkocht, realiseerde Stefan Buijsman zopas AI: Alsmaar Intelligenter, een kijkje achter de beeldschermen van kunstmatige intelligentie, met aandacht voor nieuwe fenomenen zoals gezichtsherkenning, zelfrijdende auto's, deepfakes en sollicitatiegesprekken, maar ook voor Tinder-matches en algoritmisch nepnieuws. De basisvraag in zijn nieuwste boek is ook relevant voor dit schrijf- en denkproject van Het zoekend hert ° The searching deer: "Moeten we ons zorgen maken over een toekomst vol computers die slimmer zijn dan wij?".

De strijd voor een nieuw groot verhaal – en het belang daarvan – Dr. Philipp Blom

In Het grote wereldtoneel. Over de kracht van verbeelding in crisistijd, dat in 2020 in vertaling verschijnt, neemt de buitengewone denker Philipp Blom de lezer mee op een zoektocht naar een nieuw groot verhaal, naar de ideeën en denkbeelden die ook in deze uiterst hachelijke tijd kunnen inspireren. In dit filosofische essay laat Philipp Blom zien hoe het mogelijk is dat het Westen niet ondanks, maar juist vanwege vrede en welvaart in een crisis verkeert. De strijd voor de toekomst wordt ook een strijd om een nieuw groot verhaal, voor eenieders ogen, op het podium van het wereldtoneel, zo betoogt deze denker. Tijdens de slotlezing van dit combinatieproject maakt Philipp Blom een round-up van de actuele situatie om vervolgens verder de toekomst in te kijken vanuit nieuwe inzichten en met diverse perspectieven.

Philipp Blom (1970) is een veelgeroemde filosoof, historicus en romanschrijver, bovendien ook een journalist en vertaler die voluit in de realiteit opereert. Hij studeerde in Wenen en Oxford en schrijft voor tal van Britse en Duitse kranten en tijdschriften, zoals Times Literary Supplement, The Independent, Frankfurter Allgemeine, Die Zeit en Vrij Nederland. Naast historische onderzoeken in topwerken als De duizelingwekkende jaren (2009), Het verdorven genootschap (2010), Alleen de wolken. Cultuur en crisis in het Westen, 1918-1938 (2014), De opstand van de natuur (2017) en Een Italiaanse reis (2019) presenteert deze geniale denker onderbouwde filosofische analyses van onze tijd, zowel op cultureel en politiek, economisch en ecologisch vlak. In Wat op het spel staat (2018) liet Philipp Blom recent nog zien voor welke immense uitdagingen onze samenleving staat. Prof. Paul Verhaeghe: "Zonder twijfel het belangrijkste boek dat ik de afgelopen jaren gelezen heb."

Het vrije denken in de media – Dr. Bert Bultinck

Bert Bultinck, hoofdredacteur van Knack, kwam in de journalistiek terecht via zijn liefde voor taal en literatuur. Nadat hij doctoreerde in de taal- en letterkunde was hij jarenlang actief als chef van opiniepagina's en nieuwsmanager. Vrije meningsuiting was en is voor hem een even essentieel als ruim begrip. Spitante teksten moeten mogelijk zijn, kritische benaderingen zijn belangrijk, zelfs noodzakelijk. Wel trekt hij een grens als journalisten of anderen in opiniestukken en columns op personen gaan schelden of iemand gaan beledigen. In de huidige tijdsgeest reflecteert hij over de macht en onmacht van traditionele en nieuwe media. In deze lezing focust hij op de impact van journalistiek en media op een filosofische levenshouding, voornamelijk vanuit een toekomstgericht perspectief.

Bert Bultinck (1974) is doctor in de taal- en letterkunde. Hij werkte achtereenvolgens voor de kranten De Morgen en De Standaard. Sinds 2016 is hij hoofdredacteur van Knack.

De initiatiefnemers waarderen uw vrije bijdrage via het rekeningnummer BE32 0015 8917 0602 (BIC/SWIFT: GEBABEBB). Graag met vermelding: 'Onze toekomst herdenken, ik doe mee'.

Klik hier voor meer info. De vorige lezingen blijven beschikbaar op de website.

Klik hier voor het complete programma.


Keer terug