Anderzijds staat de commandeur in de kroonorde (hij is dat echt) niet alleen met zijn boutade. William Golding (Nobelprijs literatuur in 1983) zei in een interview vrij radicaal: 'I think women are foolish to pretend they are equal to men; they are far superior.' 

'The world will be saved by the Western woman', zei een andere wijze, namelijk de Dalai Lama, al is die uitspraak misschien wel wat racistisch. Wat als Hertmans gezegd had: 'elke witte man met een beetje verstand …'? Maakt dat zwarte mannen dan slimmer dan ons (dan 'wij', zeurt mevrouw) of net niet?

'Women are more intelligent than men because they have fewer things to distract them', badineerde Christopher Hitchens, maar met hem weet je nooit of dat geen ironie was. En volgens de feministe Valerie Solanas is de man 'een biologisch accident'. (Wie dat laatste geinig vindt, moet zeker het SCUM-manifesto even googelen.) Afijn, we kunnen zo nog wel een tijdje doorgaan en even negeren dat elke zoekapp evengoed een stortvloed aan citaten ophoest die het tegendeel beweren. Wat hoe dan ook zal opvallen, is dat doorheen de geschiedenis vrouwelijke superioriteit meestal gekoppeld wordt aan moraliteit, empathie, emotioneel inzicht en roddelen, terwijl vermeende mannelijke superioriteit verwijst naar rationaliteit, fysieke kracht, politieke macht en een goed geheugen voor voetbaluitslagen.

Wetenschap is dat allemaal niet, maar volgens ter zake bevoegde professoren zijn mannen en vrouwen, algemeen gesproken, wel degelijk verschillend, al valt superioriteit van de een of de ander daar niet echt uit af te leiden. Vrouwen zouden bijvoorbeeld beter zijn in communicatie en mannen in ruimtelijk inzicht, maar dat zegt niets over pakweg Stefan of Sigrid. Noch over wat het meeste punten oplevert voor het eindrapport. Bij het vergelijken van dat soort kenmerken gaat het bijna altijd over gausscurves, wat erop neerkomt dat voor de over-overgrote meerderheid van de mensen je dat soort vergelijkingen best per individu, of beter per paar bekijkt. Echt beter of slechter vind je immers enkel in de uiterst rechtse of uiterst linkse marges van grotendeels elkaar overlappende, klokvormige krommes (dat vind mijn vrouw mooi uitgelegd). Met betrekking tot verstand zijn er bovendien twee probleempjes. Wat bedoelt de literaire coryfee met 'verstand'? Ik heb daar zelf weinig verstand van en vind die term ook niet terug in de wetenschappelijke canon. Misschien bedoelt hij 'intelligentie', maar die term is wetenschappelijk erg problematisch en waar hij toch opduikt blijkt er eigenlijk geen aantoonbaar verschil te bestaan tussen hij en zij (laat in godsnaam die overbodige eigenlijk-en achterwege, briest mijn echtgenote).

Je zal Hertmans zelden betrappen op een niet voorspelbare uitspraak, want de man wil zeker aan de juiste kant van de geschiedenis blijven staan en die is links en progressief. Daar ben ik het vaak mee eens, maar Hertmans is nogal conservatief in zijn progressief zijn. Hij laat weinig kansen voorbijgaan om te orakelen wat zijn publiek graag hoort en zal er voor opletten geen potten te breken aan die kant. Zijn aforisme is grijsgedraaide stemmingmakerij en niet veel meer dan meezingen met wat toevallig vandaag goed in het gehoor ligt. Dat lijkt er meer en meer op neer te komen dat de mannen van Mars zijn en vrouwen van Venus en dat het op de tweede bol achter de zon een stuk beter wonen is dan op de rode planeet. Dat verzin ik niet, want het staat nagenoeg dagelijks in krant of magazine. Het begint erop te lijken dat we te maken krijgen met een al dan niet sympatrische speciatie (q.v.): mannen en vrouwen worden twee verschillende species. De eerste tekenen daarvan zijn, naast de inzichten van Hertmans en anderen, de steile groei van het aantal singles, het heterofatalisme, de 4B in Zuid-Korea (vrij vertaald: geen heterohuwelijk, geen dates met mannen, geen kinderen en geen seks). Volgens een boek van biogeneticus Brian Sykes sterft de man zelfs uit (Adam's Curse, 2003), omdat het Y-chromosoom aantoonbaar aan het atrofiëren zou zijn. Het is bovendien een kwestie van tijd voor de Chinezen er als eerste in slagen de man overbodig te maken voor de voortplanting. Voor zover ik weet is enkel de baarmoeder nog een technisch probleem, maar die kan men binnen afzienbare tijd bij Alibaba bestellen.

Met al dat gedoe over 'de' man en 'de' vrouw, lijkt 'de mens' een beetje uit het beeld te verdwijnen. Misschien is het vooral dat wat me stoort: het nieuwe manicheïsme (no pun intended) dat zegt dat man en vrouw niet samen horen. Wie gaat er dan mijn schrijffouten verbeteren?