• |

Humanistisch Verbond

Waarvoor staat het Humanistisch Verbond?

Het Humanistisch Verbond is een sociaal-culturele organisatie die het vrije denken belangrijk vindt. Als vrijzinnig humanisten verdedigen we het recht op vrije meningsuiting en zetten we ons in voor de wilsvrijheid en het zelfbeschikkingsrecht van het individu. Vanuit die visie zijn we voor het recht op abortus en euthanasie en stimuleren we het maatschappelijke debat over ethische thema’s.

We doen aan vrij onderzoek, wat betekent dat we niet alles zo maar geloven maar de dingen zelf kritisch onderzoeken en dan onze mening vormen. We geloven in argumenten, niet in goden of overgeleverde waarheden.

We vinden een goed evenwicht tussen vrijheid en gelijkheid heel belangrijk. En solidariteit: tussen mensen onder elkaar en tussen mens en milieu. We zetten ons in voor een pluralistische en verdraagzame samenleving en respecteren de waarden en overtuigingen van iedereen, voor zover die stroken met de principes van een seculiere democratische rechtsstaat.

Als vrijzinnig humanisten hanteren we geen heilig boek als moreel kompas. We laten ons leiden door verlichtingswaarden als vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid en onderschrijven de belangrijke verklaringen en verdragen die de rechten van de mens tot richtsnoer voor het goede (samen)leven hebben gemaakt.

Als u zich herkent in deze principes en nader kennis wilt maken met vrijzinnig-humanistische waarden in het verbindende kader van een warme vereniging, dan bent u bij ons aan het goede adres!

Waarom lid worden?

Met uw lidmaatschap drukt u uw steun uit voor een warme organisatie in het hart van het sociaal-culturele middenveld die als geen ander de waarden van het humanisme en van de Verlichting (vrijheid, gelijkheid en solidariteit) én het zelfbeschikkingsrecht van het individu hoog in het vaandel draagt. Op onze activiteiten zijn alle democratisch denkende burgers van goede wil welkom, maar het is mede dankzij uw steun dat wij onze werking kunnen ontplooien en onze doelstellingen kunnen realiseren. Klik hier voor alle info over lidmaatschap en steun.

Een sociaal-culturele vereniging voor vrije, kritische en solidaire mensen

Het Humanistisch Verbond is een sociaal-culturele organisatie met meer dan 150 afdelingen actief in heel Vlaanderen en Brussel. We organiseren op jaarbasis honderden activiteiten die mensen verbinden, kritisch laten reflecteren over mens en maatschappij en uitnodigen tot maatschappelijke actie. Informatie, cultuur en educatie zijn onze handvaten om mensen te verenigen en intellectueel en sociaal te prikkelen. Ontmoeting staat centraal: het Humanistisch Verbond staat voor warme sociale contacten met gelijkgezinden én andersdenkenden, want we treden graag in dialoog. Er zijn groepen voor senioren (‘Grijze Geuzen’) en vrouwen (‘Vrijzinnige vrouwen’), maar onze activiteiten staan open voor een gemengd en uiteenlopend publiek, inclusief andere levensbeschouwingen en culturen. We organiseren lezingen en debatten, babbelbars en praatcafés, film- en toneelvoorstellingen, groepsuitstappen en wandelingen, interculturele en interlevensbeschouwelijke activiteiten en intergenerationele projecten (zie de activiteitenkalender op deze website).

Download hier onze algemene informatiebrochure.

Informatie en contact: Humanistisch Verbond, Pottenbrug 4, 2000 Antwerpen, secretariaat@humanistischverbond.be, T 03 233 70 32.

Diversiteit

Diversiteit en superdiversiteit zijn vandaag bijzonder belangrijke thematieken waaraan iedere moderne sociaal-culturele organisatie bijzondere aandacht moet besteden. In het beleidsplan 2016-2020 hebben diversiteit in het algemeen en etnisch-culturele diversiteit in het bijzonder een centrale plaats gekregen in de strategische en operationele doelstellingen. In de uitgebreide nota hieronder kunt u nalezen wat de visie is van het Humanistisch Verbond op de plaats en het belang van diversiteit in onze samenleving en op welke manier de thematiek aan bod komt in de huidige en toekomstige werking van de vereniging.

Interesse in de nota 'Diversiteit: visie en werking'? Stuur dan een mailtje naar info@humanistischverbond.be.

Een humanistisch-vrijzinnige gemeenschap

Het Humanistisch Verbond maakt deel uit van de grote vrijzinnig-humanistische gemeenschap in Vlaanderen en Brussel (en België). De vereniging is de grootste ledenvereniging van de vrijzinnig-humanistische ‘koepel’ UVV/deMens.nu (www.deMens.nu). Andere organisaties die deel uitmaken van dezelfde koepel zijn bv. het Vermeylenfonds, het Willemsfonds, de Maakbare Mens, UPV (Uitstraling Permanente Vorming), Hujo (de Humanistische Jongeren), enz.

Bekijk hier een pdf-document met de structuur van de georganiseerde vrijzinnigheid in België.

Het Humanistisch Verbond is ook lid van de internationale vrijzinnig-humanistische verenigingen IHEU (International Humanist and Ethical Union, www.iheu.org) en EHF (European Humanist Federation, www.humanistfederation.eu).

Historiek

Het Humanistisch Verbond: een korte historiek

Het Humanistisch Verbond werd opgericht in 1951. In 2007 werden onder de nieuwe naam Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging (HVV) de krachten gebundeld van het vroegere HV (Humanistisch Verbond), OVM (Oudervereniging voor de Moraal), GG (Grijze Geuzen) en HVV (Humanistisch Vrijzinnig Vormingswerk). In 2018 werd HVV opnieuw omgedoopt in Humanistisch Verbond, een naam die nog altijd klinkt als een (vrijzinnige) klok en die als geen ander geassocieerd wordt met het vrijzinnig-humanistische gedachtegoed.

Vrijzinnigheid en de humanistische levensbeschouwing hebben in ons land een lange en moeilijke strijd gekend. Strijd voor erkenning en gelijkberechtiging, maar ook tegen discriminatie en uitsluiting in het sociale leven. Hierover werd een film gemaakt die enkele pioniers van vrijzinnigheid en humanisme in Vlaanderen aan het woord laat.

Hieronder vindt u een korte historiek met enkele hoogtepunten van de vereniging.

Oprichting van het Humanistisch Verbond (1951)

De vrijdenkersbeweging en de georganiseerde vrijzinnigheid vormen belangrijke componenten van de Belgische politieke en intellectuele geschiedenis. Georganiseerde vrijzinnigheid en vrijdenkersbeweging zijn geen naoorlogse uitvindingen. Zij vormen de belichaming van een traditie van organisatie en strijd die haar wortels heeft in het midden van de 19de eeuw. Een strijd die als hoofddoel had het realiseren van de scheiding van kerk en staat. Hoewel de Vlaamse Vrijdenkersfederatie aan het einde van de jaren 1930 een veertigtal lidverenigingen telde, schoot daar na de Tweede Wereldoorlog niet veel meer van over. Toen de Federatie zich in 1951 omvormde tot Vrijdenkersunie, was het eigenlijk alleen maar de Antwerpse afdeling die stelselmatig activiteiten organiseerde, zoals het Feest van de Vrijzinnige Jeugd. Het antiklerikalisme en de antigodsdienstigheid van de Vrijdenkersunie was in feite een overblijfsel van de 19e eeuw. Intussen was er, onder meer onder impuls van de Nederlander Jaap Van Praag, een andere invulling gegeven aan vrijzinnigheid. Voortaan werd de mens en niet zozeer het antiklerikalisme centraal gesteld. Het was vanuit deze benadering, en onder impuls van de ideologische bewustwording ten gevolge van de koningskwestie en de daarop aansluitende verkiezingsoverwinning van de CVP, dat eveneens in 1951 het Humanistisch Verbond werd opgericht. Een uittreksel uit de princiepsverklaring van het Humanistisch Verbond geeft een beeld van haar uitgangspunten:

‘Het Humanistisch Verbond is een vereniging van vrije mensen, die onafhankelijk van elke politieke en kerkelijke organisatie, een ruime verstandhouding nastreeft in een gelukkige, harmonische en sociaal evenwichtige samenleving. Het Humanistisch Verbond betracht erkenning van de waarheid langs de weg van het vrij onderzoek. Steunpunten van de werking zijn: eerbied voor de menselijke persoonlijkheid en waardigheid en erkenning van de mens als schepper en drager van morele waarden.

Het Humanistisch Verbond wil zijn doel bereiken door richtinggevend op te treden in ethisch, cultureel, pedagogisch en sociaal opzicht.

Daartoe doet het Humanistisch Verbond een beroep op alle mensen van goede wil, om in de mate van hun mogelijkheden, zowel materiële als geestelijke, tot de verwezenlijking van dit doel bij te dragen.’

De Oudervereniging voor de Moraal (OVM), de leerkrachten Niet-Confessionele Zedenleer (NCZ)

Ten gevolge van het Schoolpact moest er worden nagedacht over de precieze invulling van het vak zedenleer en de opleiding die de leerkrachten ervan moesten volgen. In maart 1961 werd door de minister van Onderwijs een specifiek leerplan uitgevaardigd voor dit vak, gegeven in de lagere scholen. Het vak was verplicht in het rijksonderwijs en vrij te kiezen in de gemeentescholen. Onder invloed van inspecteur zedenleer Richard Van Cauwelaert, en met steun van de Antwerpse afdeling van het Humanistisch Verbond, werd op 23 juni 1961 de Oudervereniging voor de Moraal opgericht. De OVM kende direct succes. In haar doelstellingen riep de OVM op om alle krachten te verenigen die begaan waren met de cursus niet-confessionele moraal. Haar ambitie bestond erin om de cursus uit te bouwen, de leerkrachten te steunen en wantoestanden en misbruiken aan te kaarten. Op de Algemene Vergadering van december 1962 werd een nationaal bestuur aangesteld. De OVM werd bovendien gedefinieerd als een werkgroep van het Humanistisch Verbond.

Het Humanistisch Verbond (HV, 1951), de Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging (HVV, 2005 en 2007) en opnieuw het Humanistisch Verbond (2018): voorvechters van de zelfbeschikking van elk individu

Het Humanistisch Verbond (HV) sinds haar ontstaan in 1951, later de Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging (HVV) sinds haar ontstaan in 2005, en vandaag opnieuw het Humanistisch Verbond, zijn voorvechters van de zelfbeschikking van elk individu. Als ledenvereniging was het altijd al een van de opdrachten de vrijzinnigheid, en bijgevolg ook de zelfbeschikking, op de maatschappelijke agenda te zetten, zoals het ook beschreven staat in de missie en de visie van de opeenvolgende verenigingen. Het Humanistisch Verbond stond mee op de barricades voor het recht op abortus en euthanasie, thema’s die erg gevoelig liggen en ethisch geladen zijn. De vrijzinnigheid heeft nooit nagelaten ervoor te ijveren dat deze thema’s maatschappelijk ingebed geraakten en door de politici en het beleid vertaald werden in wetten, zodat ze een recht konden worden voor elke burger. Tussen 1999 en 2007 kreeg ons land er een aantal wetten bij die zeer vrijzinnig van inspiratie zijn. De abortuswet kwam er al in mei 1990, tussen 1999 en 2007 (tijdens de paarsgroene en paarse legislaturen) kwam er de wet die het wetenschappelijk onderzoek op embryo’s regelt, de wet op de patiëntenrechten, de euthanasiewet, de wet op de palliatieve zorgen, het homohuwelijk, een adoptierecht voor homoseksuele relaties, een wet op de transseksualiteit. Wetten die de zelfbeschikking maximaal in handen leggen van het individu. En wat er ook over het ‘ketterse’ België gezegd wordt, het is het enige land waar er zo veel ethische dilemma’s in wetgevend werk gegoten worden. België is samen met Nederland en Luxemburg het enige land met een euthanasiewet.

Informatie

Beleidsplan

Het Beleidsplan van de Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging voor de huidige beleidsperiode 2016-2020, ‘Vrij denken en doen: op weg naar humanisme 2020’, kunt u hier downloaden.

Statuten en RIO

De statuten van het Humanistisch Verbond kunt u hier raadplegen.

Het Reglement Inwendige Orde (RIO) van het Humanistisch Verbond kunt u hier raadplegen.

Structuur/organogram

Raadpleeg hier het organogram van het Humanistisch Verbond.