12 oktober 2026
De week van de vulvalippen
De feestweek van de Vlaamse gemeenschap ligt al een tijdje achter ons (4 tot 11 juli) terwijl die van de Fédération Wallonie-Bruxelles nog maar pas voorbij is: van 21 tot 27 september. De Vlaamse zangeres Pommelien Thys maakte op 8 augustus voor de eerste keer haar opwachting op Waals grondgebied, op het Ronquières Festival. De Waalse Angèle staat al langer in de Vlaamse hitlijsten. Tijdens de Wereld Suïcide Preventie Week van 7 tot 13 september laatstleden droegen ze het gele lintje, samen.
Ik heb het mijne nog altijd op mijn jas op mijn rechter platte kraag. Links draag ik het speldje met het gebroken geweer. Sinds mijn burgerdienst, gedurende het hele jaar en niet alleen in de vredesweek van 19 tot 27 september met 21 september als internationale dag van de vrede. Dit jaar ‘gevierd’ in de VN en spijtig genoeg vergeten als mooiste kleur door de georganiseerde vrijzinnigheid (ondanks de fijne samenwerking van HV en Vorming Vrede en Burgerschap).
Een ‘week van …’ kan belangrijk zijn voor informatie en impact. Mensen houden ervan en komen zelfs in solidaire actie zoals bij de warmste week. Die gezamenlijke actie is er ook nu tijdens de ‘European week of sport 2026' van 23 tot 30 september. Een week evenementen in België georganiseerd door Sport Vlaanderen, Féderation Wallonie-Bruxelles en ook Leitverband des Ostbelgischen Sports VoG. ‘Everyone's welcome #BeActive your way’ is de slogan en daar kunnen we niet tegen zijn: bewegen is gezond, welke taal men ook spreekt!
Deze inleiding omdat ik iets wil vertellen over ‘De week van het Nederlands' (10-18 oktober) met het thema ‘taal in beweging’. De week van La langue française en fête is al voorbij (14-22 maart 2026) en stond in het teken van ‘l' avenir et la science-fiction'. Deze week vindt altijd plaats rond 20 maart, Journée internationale de la Francophonie, en promoot ‘la langue française de la Fédération Wallonie-Bruxelles’. Het grote publiek mag tien diverse woorden kiezen. Volgend jaar (13-21 maart 2027) is het thema la cuisine met ‘dis-moi dix mots à savourer’.
In de aanloop naar die komende week van het Nederlands, gevierd in Nederland, Vlaanderen én Brussel was het eerste gelanceerde woord: vulvalippen. Pardon, un mot à savourer? Is dit misschien een reclamestunt voor de Vlaamstalige versie van 'Naked Attraction Vlaanderen' te zien op een betalende zender vanaf 14 september? (Volgens de AI-chat van mijn Ecosia browser bestaat er voorlopig geen Franstalige versie.)
'Mogelijk zal de terminologie in de les seksuele opvoeding dit schooljaar nog wat veranderen, want in de Grote Van Dale staat binnenkort een nieuw woord voor schaamlippen: vulvalippen.' Verschillende actiegroepen strijden al jaren voor het vervangen van het woord schaamlippen, omdat het woorddeel ‘schaam-' een negatieve connotatie heeft. 'Doordat vulvalip ondertussen voldoende gangbaar is geworden, komt het voor opname in het woordenboek in aanmerking', volgens Ton den Boon, hoofdredacteur van de Dikke Van Dale. Het wordt toegevoegd zodra de onlineversie wordt geüpdatet, 'dat is waarschijnlijk ergens in de herfst van 2026'. Schaamlip blijft (voorlopig) opgenomen.
Ik kan me voorstellen dat mijn Franstalige landgenoten zich afvragen waarvoor Nederlandse/Vlaamse burgers zich schamen. In de woorden lévres vaginales of lèvres de vulve is geen schaamte te onderkennen en het referentiewoordenboek Le Petit Robert vermeldt de woorden zonder enige connotatie met schaamte. Wanneer men spreekt over het haar in de genitale streek, verwijst men in het Frans, maar ook in het Engels, het Spaans en de meeste andere talen naar de locatie: poils pubiens, pubic hair, vello púbico, maar in het Nederlands schaamhaar en het Duits Schamhar. Over het Arabisch taalgebruik durf ik mij niet uitspreken omdat mijn persoonlijke bronnen het niet eens zijn over de intrinsieke schaamte in het woordgebruik Al-'Aanah noch over het al dan niet verplicht scheren ervan.
Of het gebruik van neutrale woorden belangrijk of doorslaggevend is in de communicatie, de manier van omgaan met elkaar, het doorbreken van taboes, is nog onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd. Het past alleszins heden beter in de tendens van inclusief taalgebruik dan 30 jaar geleden. Toen braken we als jonge geëngageerde artsen en docenten een lans voor het ongedwongen gesprek en het respectvol handelen. In de relationele en seksuele vorming die we toen in de opleiding aan artsen doceerden was informatie vooraf en toestemming vragen cruciaal. Die aspecten zijn nu erkend als positief en zelfs noodzakelijk voor een goede arts-patiëntrelatie.
Het juiste neutrale inclusieve woordgebruik zal dit alleen maar gemakkelijker maken, denk ik. Dus ja, ik ben blij dat vulvalippen eindelijk in de Van Dale zal staan en ik hoop voor pubishaar binnenkort hetzelfde.
Maar ook bij Le Petit Robert wil ik me met mijn Franstalige collega's inzetten voor correcter, inclusiever taalgebruik. Men gebruikt nog altijd 'les petites et les grandes lèvres' in plaats van binnenste en buitenste vulvalippen. Ook hier geeft de locatie een beter en neutraler beeld van de werkelijkheid.
Het thema van 'de week van het Nederlands' is: 'taal in beweging' en dat is met vulvalippen, pubishaar, binnenste en buitenste lippen meteen bewezen. Ook in het Frans. Letterlijk en figuurlijk want de fysiologische en seksuele beweging van die lippen is doel van verder wetenschappelijk onderzoek nu men de bezenuwing eindelijk in kaart heeft kunnen brengen.
Ik zal jullie dan ook met veel plezier meedelen wanneer vulvalippen in de Van Dale zal staan en met welke uitleg. Ik hoop dat het in de week van de smaak zal zijn.