5 januari 2026
Op stap in het oude Rome
Philip Matyszak studeerde oude geschiedenis in Londen en Oxford. Hij publiceerde verschillende werken over de oudheid waaronder ‘24 uur in het oude Rome’ en ‘24 uur in het oude Athene’. Hij doceert oude geschiedenis aan de Universiteit Cambridge.
Het Romeinse Rijk bereikte zijn grootste omvang rond 180 na Chr. Daarna kalfde het geleidelijk af. De stad Rome werd daarentegen steeds groter en welvarender totdat het Rijk in de 5e eeuw na Chr. instortte en de stad een gemakkelijk doelwit werd voor plunderende barbaren. Rome was op dit ogenblik de grootste stad van de toen bekende wereld.
De schrijver neemt de lezer mee naar het oude Rome op het ogenblik dat deze stad haar hoogtepunt kende. Hij stippelt tien wandelingen uit door de voornaamste wijken van de “Eeuwige Stad”. Hij staat stil bij de talrijke tempels voor de vele goden die de Romeinen aanbaden en vreesden. Iedere keizer van enig belang liet voor hemzelf en zijn familie een groots mausoleum bouwen. De Romeinen waren ook bedreven in grote infrastructuurwerken zoals geplaveide wegen, aquaducten, thermen en zelfs riolen. De talrijke thermen, de ene al wat groter en luxueuzer dan de andere, waren meer dan gelegenheden om te baden. Het waren sociale ontmoetingsplaatsen met sportgelegenheid, bibliotheken en vaak ook kraampjes met drank en versnaperingen.
Naast een beschrijving van de toenmalige bezienswaardigheden vult onze gids zijn relaas aan met talrijke historische feiten en citaten uit de werken van klassieke schrijvers zoals Ovidius, Tacitus, Livius en Horatius. De lezer krijgt zo ook een inzicht in het dagelijkse leven van de oude Romein.
Van de vele monumenten is helaas niet veel bewaard gebleven met uitzondering van het Colosseum, het Pantheon en enkele triomfbogen. Plunderingen en aardbevingen richtten heel wat schade aan. De grootste schade werd wel aangericht door de inwoners zelf. Toen het christendom de staatsgodsdienst werd raakten veel tempels in onbruik en verloederden. Zij werden afgebroken en de afbraakmaterialen werden gebruikt om kerken en kapellen te bouwen. In het beste geval werd een tempel tot een kerk omgebouwd en bleef zo bewaard. Het indrukwekkende mausoleum van Hadrianus naast de Tiber werd omgevormd tot het Castel Sant’ Angelo, een schuilplaats voor de pausen in onverwachte noodsituaties, als kazerne en als gevangenis.
Elke wandeling wordt afgesloten met een korte beschrijving van de gebouwen die nu nog te zien zijn. Spijtig genoeg voegt de auteur geen foto’s van de resterende gebouwen in hun huidige staat.
Bij iedere wandeling hoort ook een kaartje van de te bezoeken wijk. Echter niet alle gebouwen die ter sprake komen worden vermeld zodat de wandeling moeilijk te volgen valt. Het boek bevat ook geen overzichtskaart van de ganse stad met situering van de bezochte wijken, zodat het geheel eerder fragmentarisch overkomt.
Het werk is wel een aanrader voor lezers die van plan zijn binnenkort Rome te bezoeken en minder vertrouwd zijn met de Romeinse geschiedenis en de archeologische sites.
Ignace Claessens
