Tineke Hendriks
Ignace Claessens
fictie
  • 26 keer bekeken
  • minuten leestijd
  • Reacties

Waardering

18 november 2026 Een vrijgevochten dame - roman over het leven van illustrator Rie Cramer
Tineke Hendriks is vooral bekend als schrijfster van jeugdboeken. Zij legt zich nu ook toe op de biografie van vrouwelijke kunstenaars. Ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van de sterfdag van de Noorse kunstenaar Betzy Berg (1850-1922) publiceerde zij in 2021 ‘De zee, de zee alleen’. In 2024 volgde ‘Waar kleur is, is leven’ over kunstenaar Bep Rietveld.
De titel van het besproken werk is goed gekozen. Rie Cramer was inderdaad en vrijgevochten dame met lak aan conventies.
In 1913 huwde zij een jonge advocaat. Al in de tweede week van haar huwelijk besefte ze dat ze de fout van haar leven gemaakt had. Ze was niet geschikt voor het huwelijk. Een jaar later was zij al echtgescheiden.
Zij was ook niet vies van een relatie met een oudere, gehuwde man en in 1921 huwde zij met een charmante toneelregisseur, zonder zakeninstinct, een goklustige met een gat in zijn hand. Hij legde het ook aan met een jonge actrice. In die tijd geen ‘MeToo’ gedoe, geen onderscheid tussen gewenste en ongewenste intimiteiten. Ook dit huwelijk liep op de klippen.
Ondertussen had Rie al naam gemaakt als illustratrice van kinderboeken, sprookjes en eerste leesboekjes. Zij verdiende voldoende om in haar levensonderhoud te voorzien en om de schulden van haar echtgenoot te helpen aflossen.
In het begin van de jaren twintig van vorige eeuw bezat zij een wagen die zij zelf bestuurde en waarmee zij op reis ging naar Zwitserland, waar Ascona haar tweede thuis werd. Een vrouw die zelf reed was een zeldzaamheid in die tijd.
Gedurende de Tweede Wereldoorlog schreef zij verzetsverzen en voerde ze ook kleine opdrachten uit voor het verzet.
Haar hectische leven eiste haar tol. Gaandeweg raakte zij verslaafd aan slaapmiddelen en verzonk in een depressie. Na de oorlog ondernam zij een zelfmoordpoging. Zij verliet Den Haag en vestigde zich samen met haar vrienden Dick, een theaterdirecteur, en zijn echtgenote Bep, een actrice, in een oude villa in Laren. Na het overlijden van Dick verhuisde zij met Bep in 1954 naar Mallorca, waar zij tot in 1971 bleef wonen. Voortschrijdende dementie verplichtte haar naar Nederland terug te keren. Zij overleed in 1971 in een woonzorgcentrum in Laren, drie weken voor haar negentigste verjaardag.
Rie Cramer was een veelzijdige en productieve kunstenaar. Zij illustreerde ongeveer driehonderd boeken, schreef zes romans, verzetsverzen, reisverhalen, drie boeken over Mallorca, een boek over haar katten, een hoorspel en twee toneelstukken.
Zij ontwierp kostuums, decors en affiches voor toneelstukken, maakte muur- en plafondschilderijen en ontwierp behang. Om economische redenen was zij verplicht reclamewerk te aanvaarden voor Van Nelle, Verkade en Blue Band.
Haar levensstijl veroorzaakte constante geldnood. Zij was geen goede zakenvrouw. Van de uitgevers kreeg zij een vaste vergoeding per opdracht. Haar rechten op het werk stond zij af zodat ze niets verdiende  aan herdrukken en uitgaven in het buitenland. Haar werk werd veel vertaald en verscheen in diverse landen, onder andere in Noorwegen, Zweden, Denemarken, Finland, Duitsland, Engeland, USA en Zuid-Afrika, wat een indruk geeft over haar internationale uitstraling.
Met veel fantasie schetst de auteur een boeiend verhaal in een toegankelijke stijl. Zo leren wij een begenadigde kunstenares kennen die bij het grote publiek vrijwel vergeten is. 
Het boek bevat helaas geen enkele reproductie van haar werk zodat de lezer er zich geen idee van kan vormen. Was het zo moeilijk enkele afbeeldingen van haar tekeningen in het boek op te nemen? Een echt minpunt.
 
Ignace Claessens

Tineke Hendriks
Ignace Claessens
fictie
recensent
_Ignace Claessens recensent
Meer van Ignace Claessens

_Van zelfde auteur

_Nieuwste recensies

Bekijk alle nieuwe recensies