26 mei 2026
En garde
Charles Geneviève d’Eon is geboren als man, maar overleden als vrouw. Daartussen 80 jaar van strijd tegen zichzelf en tegen zijn-haar omgeving. Een verhaal dat je vanaf het begin meeneemt op een reis die zowel avontuurlijk als betekenisvol is.
Lianne Damen studeerde geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Ze was lange tijd uitgever bij verschillende uitgeverijen. Tegenwoordig is ze auteur, scenarioschrijver, ghostwriter en zelfstandig redacteur. Ze debuteerde met de lovend ontvangen roman De smeekbede. En garde is haar tweede boek.
En garde bestaat uit twee delen. Het verhaal begint bij de jonge Charles d’Eon die al snel leert dat hij anders is. Studeren kan hij erg goed en in schermen blinkt hij uit, maar hij mist de mannelijkheid die zijn vader had gewenst.
In deel twee wordt hij Geneviève als hij wordt beschuldigd eigenlijk een vrouw te zijn. De gewetensvraag is dan ook: “Wie of wat ben ik dan, God mag het weten”. De rechtbank in Engeland spreekt zich echter uit en er wordt hem geen keuze meer gelaten. De ommekeer is totaal: “Ik was een vrouw” en anderen beslisten voor mij “Ik ben een vrouw”.
Het bewogen leven van Charles Geneviève d’Eon wordt beschreven tegen de achtergrond van de naderende Franse Revolutie. Hij bewoog zich als diplomaat en spion in de hoogste kringen van Parijs, Londen en Sint-Petersburg. Hij leefde in een tijd waarin transseksualiteit onbespreekbaar was en er zelfs nog geen woord voor bestond. Het was een Britse rechtbank die besliste over de aard van Charles: officieel werd hij – met valse getuigenissen – tot vrouw verklaard. Voortaan was d’Eon Geneviève en bewoog zij zich in de hoogste kringen tussen de vrouwen. Ze zal genieten van de aandacht die aantrekkelijke vrouwen te beurt viel. Zij kon zich eindelijk verzoenen met het leven dat zij voor ogen had.
En garde is het verhaal van de historische figuur Charles Geneviève d’Eon. Damen raadpleegde vele bronnen waarna zij deze geschiedenis terug in de tijd construeerde. Haar scherpe blik voor details en de karakterisering van de personages zorgen voor de geloofwaardigheid van dit boek. Zo schrijft ze een historisch document dat de figuur d’Eon en de tijdgeest tot zijn recht doet komen. De ontmoetingen van d’Eon met de Franse koningin, het bezoek aan Voltaire, het diner met Franklin zijn terug te vinden. En garde is een realistisch en historisch verantwoord verhaal om de figuur d’Eon te kaderen binnen de tijdsgeest van de 18e eeuw.
d’Eon vertelt zijn verhaal rechtsreeks aan Mary, zijn laatste partner in Londen. Op deze manier zorgt Damen ervoor dat de lezer het gevoel krijgt rechtstreeks aangesproken te worden. Damen heeft een krachtige schrijfstijl die past bij dit verhaal. In korte zinnen en nog beknoptere dialogen komt ze erg overtuigend over. Hoewel een groot deel van dit boek fictief is, wordt deze geschiedenis zo degelijk tegen de historische achtergrond geplaatst, dat ze realistisch overkomt.
Paul Van Aelst
