15 mei 2026
Stars, Stripes & Stories - 250 jaar VS in 100 verhalen
Nick Mertens neemt je mee door 250 jaar geschiedenis van de Verenigde Staten. Hij doet dat in 100 verhalen, zodat het geen saai geschiedenisboek geworden is, maar een bundel die je maar moeilijk kan wegleggen.
Natuurlijk kennen we allemaal details uit de geschiedenis van de Verenigde Staten. Mertens maakt ons duidelijk dat niet enkel de grote historische momenten onthullen wie de mensen, die vanaf 1607 naar het beloofde land trokken, werkelijk zijn of soms zouden willen zijn. Het ontstaan van CNN, van Playboy, van Coca-Cola lijken anekdotes, maar hadden grote gevolgen.
“Indianen”
Hij begint in 1492 toen Christoffel Columbus “per ongeluk” Amerika ontdekte. Dat verhaal denken we te kennen, maar dat de Taíno-bevolking hem hartelijk ontving, dat Columbus over hun vriendelijkheid schreef in brieven aan de Spaanse koning en koningin, dat hij op zijn tweede reis veel agressiever te werk ging en velen van hen tot slaaf maakte, wisten we dat ook? Vergeten we liever: “Uiteindelijk zou door toedoen van de Europese kolonisatie 90 procent van de inheemse bevolking worden uitgeroeid, een heuse genocide”?
Elke verovering van een nieuw gebied, was “voor de inheemse volkeren, die het land al duizenden jaren bewoonden, het begin van een periode van uitdrijving, onderdrukking en verlies.” In de eerste hoofdstukken lezen we hoe de veroveringsdrang van de kolonialisten een nefaste invloed had op de inheemse volkeren. Mertens gebruikt het woord “indianen” enkel met aanhalingstekens.
Weten we waarom dit nieuw ontdekte land Amerika heet? In het eerste verhaal kan je dat lezen.
Coca-Cola
Mertens vertelt verder hoe de eerste Engelse kolonisten op zoek waren naar rijkdom en na een verschrikkelijke reis van drie maanden aan land gingen en “door honger waanzinnig geworden, werden de kolonisten uiteindelijk gedwongen tot kannibalisme”.
Hoe ontstond het feest Thanksgiving? Het heeft te maken met de reis van de Pilgrims op de Mayflower, maar lees wat er eigenlijk gebeurde. Bestond Pocahontas? Ja, waarschijnlijk wel, maar wat betekende ze? Hoe werd McDonalds een wereldhit? En Coca-Cola? In 1928 introduceerde Walt Disney de tekenfilm Mickey Mouse, maar hoe hij zijn droom, Disneyland, financierde en oprichtte, dat was een heel ander paar mouwen!
En nog iets: blijkt dat een vergeten portefeuille de oorsprong van de creditcard betekende in 1950.
Van Columbus tot Trump
We lezen over de laatste dagen van Martin Luther King in 1968, over Woodstock en de hippie-idealen, over de Pentagon Papers en over het gevecht van de vrouwen voor het recht op abortus. We weten dat Nixon ten val kwam, maar hoe dat in zijn werk ging, wordt door Mertens verteld als een spannend verhaal. Ronald Reagan was degene die beloofde “Let’s make America Great Again”. Deze slogan werd door Trump overgenomen: “Of hij ooit hetzelfde aura binnen de partij zal bereiken als Reagan, zal de toekomst moeten uitwijzen.” En daarover gaan de verhalen 96, 99 en 100. Mertens probeert de gebeurtenissen zo objectief mogelijk weer te geven, zoals de bestorming van het Capitool in 2021.
43 seconden
Dit boek is niet bedoeld om in één ruk uit te lezen, nochtans is het moeilijk om het neer te leggen. Je ziet namelijk in de titel van het volgende hoofdstuk weer een detail dat je herkent en waarover je meer wil weten. Ik geef een laatste voorbeeld. Titel: “De beslissing van Truman: de 43 seconden die de wereld veranderden” en dan wil je weten hoe Mertens die vreselijke beslissing in 1945 toelicht. De woorden waarmee dit hoofdstuk eindigt, zeggen genoeg: “… niet alleen het einde van de Tweede Wereldoorlog, maar ook het begin van een nieuw tijdperk waarin de mensheid voor het eerst de macht had verworven om zichzelf in een oogwenk volledig te vernietigen.”
Op elke pagina staat het jaartal goed duidelijk aangegeven. Als het verhaal over een periode gaat staan er twee jaartallen. Het helpt om de lezer, die meegesleept wordt in de vaart van de geschiedenis, op het juiste pad te houden.
De VS zijn een complex land, met dromen, onrecht, idealisme en hypocrisie. De VS heeft moeten leren omgaan met slavernij, onrecht, gelijke burgerrechten voor wit en zwart, de rechten van vrouwen, gebruik van wapens en hun verhouding tot de rest van de wereld. Let wel, niet alle verhalen behandelen zware problemen: er is humor, sfeerschepping en afwisseling.
Gerda Sterk
Nick Mertens (1982) is een amerikanist. Hij combineert zijn fascinatie voor Amerika met zijn passie voor geschiedenis om bevlogen te vertellen over de Verenigde Staten en hun plaats in de wereld. Hij publiceert hierover onder meer in De Morgen en Knack.be. Hij schuift als VS-expert aan bij De Afspraak en De Tafel.
