18 juni 2026
Een triootje als de Drie-eenheid
Mensen die zich om de seksuele schandalen laten ‘ontdopen’ of uitschrijven uit de rooms-katholieke kerk bedienen zich van een wel erg dun motief: wisten ze dan niet dat het een hiërarchie (‘heiligmacht’) eigen is dat geestelijke herders op hun schaapjes bestialiteit mogen botvieren? Ze zijn toch door de doop ondergeschikt gemaakt en hebben zich later neergelegd bij de aperte onzin van de geloofswaarheden.
_Ken je catechismus
Ik heb de machtsstructuur indertijd uit de schoolcatechismus geleerd via de vragen 151 en 152. En in de antwoorden op de volgende vragen werd je ingepeperd dat de priesters de onderste laag vormden in de gezagsketen van de ‘Heilige Kerk’. Met hen had de gewone gelovige te maken; die was niet meer dan een ‘leek’ (van het Griekse laïkos, lid van het volk). Als de priester naast gezag nog charisma had, kon hij grote invloed uitoefenen. Juist de geestelijken die ‘gewoon deden’ en zich zo populair bij jeugd maakten, waren het gevaarlijkst.
Vragen en antwoorden van de schoolcatechismus, die je uit het hoofd moest leren om je te doordringen van het kerkelijk gezag
_Rupnik, de gevierde mozaïekkunstenaar
Deze generalisaties kwamen bij me op toen ik op het dagelijkse programma Tag für Tag. Aus Religion und Gesellschaft (Deutschlandfunk 9.30 uur) zes podcasts hoorde over Marko Ivan Rupnik (°1954), een Sloveen die als jezuïet, theoloog en mozaïekkunstenaar tot Vaticaanse hoogten wist op te stijgen. Heel wat heiligdommen zijn versierd met zijn mozaïeken in zijn Byzantijnse-iconenstijl. Nog Paus Franciscus, jezuïet, gaf zijn fiat aan het logo voor het Jubeljaar 2025 dat Rupnik ontworpen had.
_Handtastelijke jezuïet
In Slovenië had Rupnik in 1980 de Loyola Gemeenschap (Skupnost Loyola) gesticht, genoemd naar de ‘achternaam’ van Ignatius, de stichter van de jezuiëtenorde. Heilzoekende vrouwen stelden zich onder zijn leiding, geestelijk en allengs lichamelijk. Ook later, bij de gevierde kunstenaar, zaten de handen niet alleen aan de mozaïeksteentjes. In totaal hebben twintig nonnen zich beklaagd over handtastelijkheden en verkrachting. De ‘misgrepen’ werden indertijd natuurlijk met de zalvende taal die een geestelijke als Rupnik eigen was, toegedekt. Hoogst origineel was de manier waarop hij een triootje voorstelde: zo representeerden ze samen de heilige Drie-eenheid! Ook fraai: in de biecht had hij een vrouw de absolutie (vergeving van zonden) gegeven voor de seksuele omgang met hemzelf.
Ik was een perfecte catechismusleerling: mijn rapport 1953/1954
_Aarzelende Kerk
De kerkelijke molens malen langzaam en maken gebruik van allerlei uitvluchten: waren zijn misdaden eigenlijk niet verjaard? Juridische zittingen vinden achter gesloten deuren plaats, zodat de procedure niet te volgen is. In elk geval is Rupnik in 2023 uit de jezuïetenorde gezet – maar zijn logo voor het Heilig Jaar werd twee jaar later wel gebruikt. Hij is in 2023 door een Sloveense bisschop weer in dienst genomen. Ondertussen is de kerkelijke rechtbank eindelijk samengesteld.
_Artistiek verwerken
Wat te doen met zijn talrijke kunstwerken? In Lourdes zijn de deurmozaïeken afgedekt. In Fátima, waar Maria ook al is verschenen, denken ze er niet aan dat te doen. Mijn standpunt is: pijnlijke monumenten moeten niet worden verwijderd en ook niet gebagatelliseerd door lullige tekstbordjes. Ze moeten van een ‘contrapunt’ worden voorzien en zo historisch inzicht brengen. In Oostende is een goed begin gemaakt bij het kolossale beeld van Leopold II doordat actievoerders de hand van een ‘dankbare’ Congolees aan de basis hebben afgezaagd.
In het geval van Rupnik zie ik het al voor me: onderaan op het mozaïek dat de glorie van Jezus of Maria uitstraalt, worden de zondaars in de hel gestort; we herkennen onder hen Marko Rupnik.
In het geval van Rupnik zie ik het al voor me: onderaan op het mozaïek dat de glorie van Jezus of Maria uitstraalt, worden de zondaars in de hel gestort; we herkennen onder hen Marko Rupnik.