9 maart 2026
Miljardairs betalen geen inkomstenbelasting en daar gaan we een einde aan maken
Waarom betaalt de gewone Fransman braaf en relatief veel belastingen en de superrijke Fransman bijna niets? Dat is de vraag die Gabriel Zucman, de Franse econoom die hoogleraar is in Parijs en Berkeley en tevens directeur van het EU Taks Observatory, ons stelt. Het korte, maar krachtige statement is geschreven vanuit de Franse context, maar bewerkt voor een leespubliek in Nederland. Daarom wordt er hier en daar verwezen naar het stelsel van de ‘AOW’ en stelt de auteur dat zijn voorstel ook in Nederland zou werken. “Et pour les Belges, la même chose!” dan maar zeker?
Maar goed, de vraag is pertinent en het antwoord is eenvoudig: omdat Fransen niet belast worden op hun vermogen en wel op hun inkomen uit arbeid dat ze via niet eens zo gesofisticeerde technieken kunnen laten verdwijnen. De oplossing is ook eenvoudig: een minimumbelasting van 2% van het vermogen van superrijken. Superrijken, dat zijn mensen met een vermogen van meer dan 100 miljoen euro.
De taks zou komen met een belangrijke nuance: ze geldt enkel voor superrijken die minder dan 2% van hun vermogen aan inkomstenbelasting betalen. Zij zouden dan moeten bijpassen tot ze aan die 2% zitten. Het is dus een ‘differentiële bijdrage’ die enkel van toepassing is als het bedrag aan reeds betaalde persoonlijke belastingen lager is dan 2% van het vermogen. Maar vooral belangrijk: ze belast eindelijk het vermogen en niet de inkomsten uit arbeid én ze laat zich niet verstrikken in het web dat politici in het verleden – al dan niet bewust – lieten spannen, namelijk de koppeling van zo’n vermogensbelasting aan een plafond dat de directe belasting beperkt tot een percentage van het belastbaar inkomen.
Waarom is die taks er nog niet? Omdat superrijken goed kunnen lobbyen en omdat politici niet zo veel van economie kennen en zich vanalles laten wijsmaken – van fabeltjes als zou er geen alternatief zijn, tot de meest onwaarschijnlijke rampscenario’s van kapitaalsvlucht.
Een vermogensbelasting zoals Zucman die voorstelt is dringend nodig omdat het gevoel van machteloosheid tegen een oneerlijk belastingsysteem van de bevolking dé voedingsbodem is waarop extreme ideologieën hun successen boeken.
Artikel 13 van de Déclaration des Droits de l’Homme et du Citoyen uit 1789 voorziet lastengelijkheid. Hoog tijd dat de Fransen – en bij uitbreiding de Europeanen die toch allemaal zo graag kind zijn van de Verlichting – dit principe nog eens ter hand nemen en vechten voor hun rechten en voor de redding van de democratie. Want de geschiedenis is duidelijk: te hoge concentratie van geld en macht bij een beperkte groep van mensen leidt altijd tot de ondergang van de beschaving die dit toelaat en zich in slaap laat wiegen met riedeltjes over trickle downeffecten en de afwezigheid van alternatieven.
Björn Siffer
Vertaald door: Ursula Teijink
