20 augustus 2026
OCCO
Daan Doesborgh is schrijver, columnist en podcastmaker. Van 2006 tot 2011 was hij stadsdichter van Venlo. Het besproken werk is zijn debuut als romancier.
Bankier en kunstverzamelaar Pompejus Occo was afkomstig van Oost-Friesland waar hij eind 15e eeuw als Poppe Okketz geboren werd. Hij groeide op bij zijn oom Adolf die in Augsburg verbonden was aan het befaamde bankiershuis Fugger, toen geleid door Jacob Fugger. Zo kon Poppe zich inwerken in de bankiersfamilie en zich als zaakgelastigde van het Huis Fugger in Amsterdam vestigen.
Begin 16e eeuw begon Amsterdam zich te ontwikkelen tot een belangrijke haven voor de handel overzee. Voor de toegang tot de open zee was het openhouden van de doorvaart tussen Seeland en Skane van enorm belang. Een goede verstandhouding met de Deense koning was essentieel.
Poppe, die zich ondertussen Pompejus Occo noemde, slaagde erin goede relaties op te bouwen met de Deense koning Christiaan II en met de aartsbisschop van Trondheim, Erik Valkendorf, die een persoonlijke vriend werd.
Daarbij zou hij hulp gehad hebben van een Amsterdamse herbergierster, Sigbrid Willems. Deze vrouw was samen met haar dochter Duveke uitgeweken naar Bergen waar zij brood en pasteien ventte op de markt.
De zeventienjarige mooie, blonde Duveke werd opgemerkt door de Deense koning die haar tot zijn maîtresse maakte. In duistere omstandigheden werd Duveke vermoord. Maar zelfs na het overlijden van haar dochter bleef moeder Sigbrid een belangrijke rol spelen aan het hof van de Deense koning die zij in staatszaken adviseerde, tot afgrijzen van de Deense adel. Zo had Occo informatie over de financiën van de koning en van het Deense Koningrijk uit eerste hand.
Occo groeide uit tot een van de rijkste mannen van Amsterdam. Hij betrok een herenwoning aan de Kalverstraat “Het Paradijs” met een indrukwekkende kunstcollectie en een enorme bibliotheek met meer dan duizend boeken. Naar de mode van die tijd richtte hij ook een wonderkamer in, een rariteitenkabinet met voorwerpen uit alle delen van de toen bekende wereld.
Voldoende stof om rond die figuur een mooie historische roman op te bouwen. Helaas, wat een mooi gestructureerd verhaal had moeten worden met voldoende duiding van de verschillende personages, is een warrige historie geworden. Het boek mist structuur en komt rommelig over.
De koning van Denemarken is de belangrijkste klant van Occo. Op een bepaald ogenblik werd hij ook koning van Noorwegen en Zweden. Hoe hij dit deed blijft in het ongewisse. In 1524 werd hij afgezet door zijn oom Frederik. Hoe dit gebeurde en wat de reden of de aanleiding was komt niet ter sprake. Nochtans zijn dergelijke gebeurtenissen van enorm belang voor de solvabiliteit van een bankier.
Over dit alles en nog veel meer blijft de lezer op zijn honger. Wie meer wil weten over deze toch vrij onbekende Amsterdamse bankier kan zich beter wenden tot een historisch werk in plaats van genoegen te nemen met een geromantiseerde biografie die met haken en ogen aan elkaar hangt.
Een gemiste kans.
Ignace Claessens
Dit boek werd eveneens gerecenseerd door Benny Madalijns.
