25 oktober 2026
MESTRA
Madeline Miller studeerde klassieke talen aan de Brown University. Zij ging vervolgens aan de slag als lerares Latijn en Grieks. Vanuit haar belangstelling voor de Griekse mythologie debuteerde zij in 2011 met ‘Een lied voor Achilles’, gevolgd door verschillende verhalen uit de Griekse mythologie. In 2026 verscheen dan dit werk dat een hervertelling is van het verhaal van ‘Mestra’, naar de geschiedenis van ‘Erysichthon en zijn dochter’ uit de ‘Metamorphosen’ van Ovidius.
De koning van Thessalië, Erysichthon, werd door Demeter vervloekt omdat hij het gewaagd had oeroude eiken in een aan haar gewijd bos te vellen. Hij werd gestraft met een onverzadigbare vraatzucht. Om zijn schrokzucht te stillen vrat hij al zijn dieren op en verkocht al zijn bezittingen. Hij bleef totaal berooid achter en vond er niets beters op dan zijn vijftienjarige maagdelijke dochter Mestra aan een rondtrekkende koopman te verkopen voor zeven gebraden kippen.
De koopman riep niets anders dan weerzin bij haar op. Het was een vuile man die uit zijn bek stonk. Mestra vreesde ook de toorn van de man toen hij zou ontdekken dat zij geen maagd meer was. Drie maanden voordien werd zij immers door Poseidon verkracht. In een moment van domheid had zij zich wel verzet maar tegen een godheid kon je je niet verzetten.
Zij bad tot Poseidon om haar uit haar netelige positie te bevrijden. Deze schonk haar de gave om in een haverklap de gedaante van een andere persoon aan te nemen. Toen de koopman zich wou gerieven veranderde Mestra in een grote gespierde man met alles erop en eraan. De koopman sloeg op de vlucht.
Zij veranderde weer in een vijftienjarig meisje. Haar vader had ondertussen de kippen tot en met de botten verslonden. In de bijzondere gave van zijn dochter zag hij een verdienmodel. Zijn onverzadigbare honger bracht hem ertoe zijn dochter voortdurend te verkopen, tot zelfs zesmaal per dag. Mestra ontsnapte telkens aan de koper door een andere gedaante aan te nemen, nu eens een ruige visser, dan weer een oude vrouw, tot zelfs in een paard en een koe.
Hoe meer de koning vrat, hoe meer hij vermagerde. Koppig weigerde hij vergiffenis te vragen aan Demeter. Hij dacht de bijzondere gave van zijn dochter te verwerven door een stukje van haar te verorberen. Hij sneed een stukje uit haar bovenarm. Het gewenste gevolg bleef uit en hij wenste nog meer. Mestra veranderde in een paard en sloeg op de vlucht. Uiteindelijk verslond de koning zichzelf en zijn edelen vonden in zijn paleis enkel nog een paar afgekloven botjes.
Bij de herschrijving van dit verhaal uit de Oudheid kaart de auteur actuele problemen van onderdanigheid, mensenhandel en seksuele uitbuiting aan.
De relatie van Mestra tot haar vader was er namelijk een van verregaande onderdanigheid en volgzaamheid. Zij spande samen met haar vader om kopers te bedriegen, ook wanneer zij dachten een prachtig paard of een goed doorvoede koe te kopen. De koning beschouwde zijn dochter als een middel om aan zijn niet aflatende honger te voldoen en ging zelfs zover een stukje uit haar arm op te eten.
In de vertelling wordt ook voorbijgegaan aan haar verkrachting door Poseidon. Verkrachting door een godheid was blijkbaar een normale zaak waar niet veel woorden dienden aan vuilgemaakt. Het blijft bij enkele regeltjes. Vervang godheid door een hiërarchische overste en het verhaal wordt actueel.
Het verhaal werd geschreven in een bondige, vlotte stijl. Het werk is bovendien prachtig geïllustreerd met kleurrijke tekeningen van Thomke Meyer in een verzorgde en genaaide uitgave. Een pluimpje voor uitgeverij Orlando.
Ignace Claessens
Vertaald door Kees Mollema.
