12 maart 2026
Bouw zelf een dorp rondom je kind
Burn-out wordt vaak geïndividualiseerd, schreef Jolien Durwael in een urgente opinie in deze krant (De Standaard, 23 februari 2026). Als mensen crashen, ligt dat aan henzelf. De vraag is zelden wat er mis is met ons systeem, als zoveel mensen uitvallen. Nochtans ligt het probleem misschien in de culturele logica van voortdurende versnelling en maximale efficiëntie. We zouden trager moeten durven te leven, vóór we instorten.
Maar hoe doe je dat in een maatschappij die identiteit koppelt aan presteren? We kunnen dat moeilijk alleen, terwijl de nood hoog is, en niet alleen bij volwassenen – in de groep van kinderen en jongeren nemen de psychische problemen nog sneller toe. Het ontbreekt tieners nochtans niet aan wilskracht, noteert Belo Mussche in Je bent niet kapot, een boek over haar ervaringen als jeugdpsychiater. Alleen zijn tieners vatbaarder voor de algemene staat van ontreddering in onze samenleving. Veel mensen worstelen met de gejaagdheid en het individualisme van deze tijd, stelt Mussche. De nadruk is verschoven van gemeenschap naar individu, waarbij dat individu een zo succesvol mogelijk leven moet leiden. Dat leidt tot grote druk en eenzaamheid, want er is amper nog tijd voor verbinding: met onszelf, met anderen en met een groter geheel. We leven steeds meer op eilandjes, terwijl mensen geen eilanden zijn.
Eiland. Het woord kwam bij andere auteurs terug in hun beschrijving van verbrokkelende verbindingen en de resulterende eenzaamheid. Moeders moeten het vandaag op zichzelf doen, alleen op hun eilandje, zei Lara Taveirne in een interview over Pluto, haar roman over gezinnen in wankel evenwicht. 'Moederziel alleen – voor het eerst begrijp ik die uitdrukking', klinkt het daar in een aangrijpende passage. Als afgepeigerde jonge moeder met twee kinderen nam Taveirne zich voor om, als ze hier ooit uit zou komen, een telefoonlijn voor radeloze moeders op te zetten. Want ze trok het niet meer.
Die telefoonlijn is er niet gekomen, maar een verwante ziel stampte in Vlaanderen wel een verbindend project voor jonge ouders uit de grond: pedagoge Lynn Geerinck. Wij vrouwen hebben nog nooit zoveel druk ervaren als vandaag, want we zijn met al onze rechten op het eiland van het kerngezin gaan zitten, schrijft zij in haar boek Goed omringd. Eeuwenlang leefden mensen in gemeenschappen waar zorg voor elkaar en elkaars kinderen vanzelfsprekend was; vandaag zijn jonge ouders op zichzelf aangewezen en staan ze continu 'aan'. Dat hyperindividuele ouderschap is uitputtend. Een op de twaalf Vlaamse ouders ervaart een parentale burn-out. Daarom bedacht Geerinck het initiatief Village Dates. Ze wil geïsoleerd ouderschap de wereld uit helpen door ouders lokaal met elkaar te verbinden.
It takes a village to raise a child. Als er geen dorp meer is, moeten we er zelf een bouwen. Revillaging heet dat: een gemeenschapsgevoel hercreëren, specifiek rond het grootbrengen van kinderen. Op het gratis platform villagedates.be worden belangstellenden automatisch gematcht aan een Village-groep in hun buurt. Die Villages zijn zelfsturend. Ervaringen delen, praktische hulp verlenen, informele kinderopvang organiseren: alles kan. Met intussen meer dan 190 Villages en meer dan 3.000 deelnemers is Geerincks project een groot succes.
We zijn vergeten hoe het voelt om een zorgende Village om ons heen te hebben, terwijl dat essentieel is voor het menselijke welbevinden, schrijft ze. In collectivistische samenlevingen voelen mensen zich vaak sterk geaard. De gevoelens van isolement en uitputting van veel jonge ouders zijn geen individuele mentale welzijnskwesties, maar vloeien voort uit een individualistische cultuur gericht op presteren, ten koste van verbinden. We moeten het dorp van vroeger niet romantiseren, maar we kunnen wel het waardevolle ervan recycleren en moderne accenten toevoegen. Daarnaast zou zorg hoog op de politieke agenda moeten komen.
Geerinck geeft veel tips voor revillaging, ook voor de kinderlozen onder ons. Dankzij een Village wordt zelfzorg iets om van te genieten, in plaats van een middel om de ratrace vol te houden. We zouden overigens perfect wat minder kunnen werken, meent zij, wat aansluit bij de aanhef van dit stuk. Door ons dubbel te plooien, houden we de ratrace gaande en dreigt de burn-out.
In het boek van Belo Mussche staat dit citaat van schrijver Joseph Campbell: 'Ik denk dat mensen minder op zoek zijn naar de zin van het leven dan naar het gevoel dat ze leven.' Sociale verbinding kan dat gevoel geven. Het schuilt soms in kleine dingen. Ik denk aan die olijke treinbegeleider toen hij mijn lectuur zag, het werk Seks voor geld. Een geschiedenis van prostitutie in België. 'Ha madam, gaan we van job veranderen?' 'Neen, ik zit er al in!' Uitbundig gelach, uitwisseling van vrolijke blikken met mijn overbuur. Ik stapte met een warm gemoed van de trein.
(Tekst oorspronkelijk gepubliceerd in De Standaard, 4 maart 2026. Overgenomen met toestemming van de auteur.)
Het project Village Dates is een initiatief van Lynn Geerinck en wordt gedragen door het Humanistisch Verbond, zie www.villagedates.be. Ouders kunnen zich aanmelden op het platform en worden 'gematcht' met andere ouders in een Village in de buurt van hun woonplaats.
Het meest recente boek van Lynn Geerinck, Een bont gezelschap rondom je gezin (Borgerhoff & Lamberigts in coproductie met het Humanistisch Verbond) is verkrijgbaar via de webshop van het Humanistisch Verbond.