23 juli 2026
Je kan maar beter geen witte man zijn
Een paar jaar geleden bracht ik mijn boek 'Ik ben geen witte man uit' (uitgegeven door ASP in de reeks ‘Kwintessens’). Daarin had ik het uitgebreid over de verschuiving in het taalgebruik van ‘blank’ naar ‘wit’ om de huidskleur te benoemen.
Dat was geen spontane evolutie, zo stelde ik vast, maar dat gebeurde onder invloed van het woke-activisme, dat toen vooral in Nederland opkwam. Ik heb daarin een grondige studie gemaakt van dit gedachtegoed, met vooral Nederlandse auteurs zoals Gloria Wekker en Anousha Nzume. Mijn conclusie toen was dat die verschuiving een manier was om die blanke/witte man te culpabiliseren. De 'witte man’ (meer dan de vrouw) wordt in deze visie belast met alle zonden Israëls. Welnu, recente voorvallen bevestigen dit en wat meer is: er is ook discriminatie jegens de witte man.
Op de Gentse feesten vond op maandagavond 20 juli een optreden van de Nederlandse zangeres Sophie Straat plaats. Dit zou geen nieuws zijn, maar zij heeft tijdens dit optreden opgeroepen dat de witte mannen achteraan moesten plaats nemen zodat vrouwen, queers en zwarten (mensen van kleur genoemd in de newspeak) vooraan konden staan om het optreden bij te wonen. Je kan dit nalezen op de website van De Standaard (geconsulteerd op 21 juli). Met dit statement herhaalde Sophie Straat wat ze eerder deed op het festival Best Kept Secret in Hilvarenbeek (juni 2026). Er was in Nederland al veel controverse na deze oproep. De herhaalde oproep is een directe poging om te discrimineren op basis van huidskleur en geslacht. Ik denk dat dit in principe strafbaar is, maar als witte mannen geviseerd worden passeert dit zonder probleem.
In dezelfde zin lezen we dit gebeuren in de column van schrijver Marnix Peeters in Het Laatste Nieuws (18 juli 2026). De titel van zijn stuk geeft de teneur al weer: 'Met dit "streven naar meer gelijkheid in de samenleving” wordt precies het omgekeerde bereikt’. Zijn column begint als volgt: 'Ik beschreef hier eerder al hoe er in commissies en raden in Vlaanderen vrolijk op los wordt gediscrimineerd. Ik heb juryrapporten kunnen inkijken van culturele organisaties waarin zonder boe of bah mensen de deur worden gewezen omwille van hun geslacht, hun leeftijd en hun huidskleur. "U bent een oudere blanke man? U maakt helaas geen kans.” Volgens mij is dat aanvechtbaar en zelfs strafbaar, maar het feit dat het open en bloot en zonder enige schroom wordt uitgesproken en neergeschreven doet vermoeden dat men zich in sommige middens inmiddels onaantastbaar waant.’
Hij heeft het over 'omgekeerd racisme ten koste van de blanke/witte man’ en geeft voorbeelden. Zo heeft hij het over commissies van het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) waarover hij eerder schreef. Een jurylid diende daarop een klacht in bij de raad voor journalistiek maar moest bakzeil halen omdat Marnix Peeters over harde bewijzen beschikte. Nu heeft hij opnieuw bewijzen: 'Projecten van blanke mannen worden door juryleden met een kleurtje van tafel geveegd wegens "te wit”’. Hij verwijst vervolgens naar de openbare omroep die een 'man van kleur’ in de cast van de oorlogsreeks Breendonk wilde en dat bovendien in de rol van de nazibewakers, wat gelukkig door de makers van de reeks werd afgewezen.
Dit alles zou gebeuren in het kader van de bevordering van meer diversiteit. Voorheen meer gediscrimineerde groepen zoals vrouwen, queers en 'mensen van kleur’ zouden nu bevoordeeld moeten worden volgens een bepaalde perceptie. Dat gaat dan altijd ten koste van de (oudere) 'witte’ man die historisch gezien als bron van alle kwaad beschouwd wordt in deze eenzijdige woke-visie. Dat sluit helemaal aan bij de uitspraak van Sabrine Ingabire in de weekendbijlage van De Morgen (25 juli 2020): 'kijk, alle witte mensen zijn racistisch. (…) Dat is gewoon zo. Jullie maken deel uit en profiteren van een wit systeem’. Deze uitspraak was de aanleiding voor mijn boek uit 2022. Van deze uitspraak naar een actieve discriminatie van 'witte mannen’ is een kleine stap, zo blijkt nu.