Beter leven zonder vrije wil - Een filosofie van loslaten: voor een leven zonder (zelf)schuld   /    /   Vrije wil is een illusie die ongelijkheid bestendigt. Drugs moeten we legaliseren en regulariseren. Wie criminaliteit wil terugdringen, moet vooral investeren in preventie. Wanneer we ons bevrijden van (zelf)schuld, straf, beloning en verdienste, dan winnen we onnoemelijk veel. 15 december 2025

Overleven in de wildernis - Mijn mindset in onvoorspelbare situaties   /    /   Miriam Lancewood volgde een opleiding Lichamelijke Opvoeding en deed ook aan competitie polsstokhoogspringen. Vanaf haar twintigste leidt zij een nomadisch bestaan. Ze trok door de Himalaya, India, Afrika en Nieuw-Zeeland. Op een van haar tochten ontmoette zij Peter Lancewood waarmee zij nu samenwoont. Zij was toen 22, Peter was 30 jaar ouder. Samen ondernamen zij verschillende lange tochten tot Peter geveld werd door een ernstig nierfalen, wat veeleisende avontuurlijke tochten uitsluit. Zij hebben zich teruggetrokken in een klein herdershutje zonder modern comfort in het Rodopegebergte in Bulgarije op de grens met Griekenland. 9 januari 2026

De kronieken van de dood - Opstand en executies in de Nederlanden   /    /   Het beeld dat we hebben van de zestiende eeuw is in hoge mate beïnvloed door populaire cultuur: literatuur, radio en televisie schetsen vaak een geromantiseerd of juist overdreven gruwelijk beeld. We zien executies als spektakels voor een bloeddorstige menigte, maar de historische realiteit was vaak complexer en genuanceerder. 8 januari 2026

JAWEL, IK ZING TERWIJL IK INADEM!   /    /   Als verwoed lezer en liefhebber van de Schone en Vrije Kunsten merk ik dat sommige boeken mij niet alleen iets bijleren, maar mij ook even doen stilstaan — om aandachtiger te luisteren en met hernieuwde nieuwsgierigheid te kijken naar wat het menselijk lichaam en de stem kunnen betekenen. ‘Jawel, ik zing terwijl ik inadem’ is zo’n boek. Het vertrekt van een ogenschijnlijk eenvoudige, maar tegelijk ontwrichtende vraag: wat gebeurt er wanneer we onze vaste ideeën over lichaam, adem en expressie durven loslaten? 8 januari 2026

De wandelaar en zijn schaduw – filosofie van het parareligieuze leven   /    /   In ‘De wandelaar en zijn schaduw’ onderzoekt filosoof Arnold Ziegelaar de levensbeschouwelijke toestand van de hedendaagse Europese mens. Het boek richt zich nadrukkelijk niet tot gelovigen die hun geloof bevestigd willen zien, maar tot lezers die leven na het verdwijnen van traditionele religies en die merken dat het seculiere wereldbeeld alleen niet volstaat om existentiële vragen recht te doen. Voor humanisten, atheïsten en agnosten die verdieping zoeken zonder geloof, is dit boek dan ook opvallend relevant. 7 januari 2026

Gesprekken tussen vluchtelingen   /    /   In ‘Gesprekken tussen vluchtelingen’, grotendeels geschreven tussen 1941 en 1944 en postuum uitgegeven, laat Bertolt Brecht twee mannen met elkaar praten. Dat lijkt weinig spectaculair, maar juist in die eenvoud schuilt de radicaliteit van het boek. Geen plot, geen klassieke spanningsboog, geen morele afronding, alleen dialogen. Brecht gebruikt het gesprek niet als versiering, maar als methode. Centraal staat de dialectiek: het systematisch onderzoeken van tegenstellingen. Hoop en wanhoop, orde en chaos, moraal en overleven worden niet verzoend, maar tegen elkaar uitgespeeld. 7 januari 2026

Het paradijs herwonnen   /    /   Wat, beste lezers, als een fout niet het laatste woord heeft? Wat als falen geen eindpunt is, maar een begin van inzicht? Zulke vragen raken aan iets wezenlijks in het menselijk bestaan. Ze klinken door in persoonlijke ervaringen van schuld en herstel, maar ook in de grote verhalen waarmee culturen zin proberen te geven aan verlies en hoop. 6 januari 2026

OPSTAND IN JUDEA - Joods verzet tegen de Romeinen 63 v.Chr – 136 n.Chr.   /    /   Barry Strauss is een Amerikaanse historicus gespecialiseerd in de militaire geschiedenis van de Oudheid. Vanuit deze specialisatie publiceerde hij verschillende werken over oorlogen in de Oudheid: de Trojaanse Oorlog, de Slag bij Salamis en diverse Romeinse oorlogen en krijgsverrichtingen zoals deze tegen Judea. 5 januari 2026

WIJ ZIJN GEEN MACHINES. Op zoek naar een nieuw mensbeeld   /    /   Eerst dit. De bekende uitspraak van François Backeljau (gespeeld door Luk Wyns) in de Vlaamse serie De familie Backeljau luidt: “… in wa veur ne wereld leven wij nà?” De ietwat bezwerende ‘formule’ wordt vaak ironisch gebruikt door Cois wanneer hij zich opwindt over de dagelijkse beslommeringen of zijn brutale buurman Marcel De Neudt. Het was een typische catchphrase uit de jaren 90, die de (volgens hem) algemene malaise of het absurdistische karakter van nogal wat dingen in zijn luie leventje perfect samenvatte… 5 januari 2026

Op stap in het oude Rome   /    /   Philip Matyszak studeerde oude geschiedenis in Londen en Oxford. Hij publiceerde verschillende werken over de oudheid waaronder ‘24 uur in het oude Rome’ en ‘24 uur in het oude Athene’. Hij doceert oude geschiedenis aan de Universiteit Cambridge. 5 januari 2026

Het grote zwijgen   /    /   Bij het lezen van ‘Het grote zwijgen’ van Erik Menkveld werd mij al snel duidelijk dat dit geen roman is die zich makkelijk laat lezen. Het boek vraagt aandacht, concentratie en de bereidheid om mee te gaan in het trage maar zorgvuldig gekozen tempo waarin het boek geschreven is. Daar staat tegenover dat het veel te bieden heeft: een zorgvuldig opgebouwd portret van een vriendschap onder spanning en een indringend tijdsbeeld van een Europa dat zijn vanzelfsprekendheden ziet afbrokkelen. Een beeld dat onmiskenbaar resoneert met de onzekerheden en verschuivende verhoudingen van onze eigen tijd. 5 januari 2026