Rivier van bloed. Een cultuurgeschiedenis van de Wolga   /    /   Hoe begin je überhaupt aan een verhaal over een rivier die door heel Rusland trekt? Die zomaar eventjes 3.530 kilometer lang is, door tientallen steden loopt, door Russen bezongen en gekoesterd wordt, maar ook het 'allesverslindende wezen' kan zijn, die voor velen de grootsheid van Rusland verbeeldt en betoverend mooi kan zijn, maar die een wrede geschiedenis met zich meetorst? Wel, Michel Krielaars heeft naar mijn aanvoelen een uitstekende invalshoek gevonden. 23 maart 2026

Alleenspraak   /    /   Bonaventura, geboren als Giovanni di Fidanza (ca. 1217-1274), was een Italiaanse franciscaan, theoloog en filosoof die in de dertiende eeuw uitgroeide tot een van de invloedrijkste stemmen binnen de christelijke traditie. Hij studeerde filosofie en theologie aan de Sorbonne, trad toe tot de franciscaner bedelorde en doceerde daarna aan diezelfde universiteit. 18 maart 2026

Moet dwalen   /    /   Charlotte Mutsaers is er ondertussen drieëntachtig. Op Facebook schreef ze net voor de publicatie van dit boek dat ze het per se voor haar verjaardag op 2 november af wilde hebben, want op die leeftijd, zo schreef ze, weet je nooit of er nog een volgend boek komt. Getteget. En dan: “Zolang er leven is, is er hoop, en bovendien moet ik voor mijn lieve Lola de negentig halen.” Lola is haar hond. Die stierf precies de nacht nadat een groot interview met Mutsaers in de NRC verscheen, het interview waarin ze net had verteld dat ze per se haar hond wilde overleven. Het leven heeft zijn eigen zwarte humor. Mutsaers ook, en dat is precies waarom ik dit boek zo graag las. 12 maart 2026

Blauwdrukken. Over de schoonheid in wiskunde, kunst en natuur   /    /   Marcus du Sautoy (1965) is een Britse wiskundige en hoogleraar aan de Universiteit van Oxford. Hij schrijft al jaren voor een breder publiek en beweegt zich daarbij tussen wiskunde en cultuur. In ‘Blauwdrukken’ zet hij die twee naast elkaar en onderzoekt hij waar en hoe ze elkaar raken. Aan het begin van het boek vertelt du Sautoy hoe hij als scholier het gevoel had te moeten kiezen tussen kunst en wetenschap. Een wiskundeleraar gaf hem ‘Apologie van een wiskundige’ van G.H. Hardy. Die lectuur bleek beslissend. 9 maart 2026

Arm Vlaanderen. Een wereldgeschiedenis - Honger, ziekte en globalisering in het midden van de 19de eeuw   /    /   In ‘Arm Vlaanderen. Een wereldgeschiedenis’ onderzoekt historicus Maarten Van Ginderachter, hoogleraar politieke geschiedenis aan de Universiteit Antwerpen, de crisis die Vlaanderen in het midden van de negentiende eeuw trof. Honger, ziekte en economische ontwrichting vormen het uitgangspunt. De aardappelziekte ondermijnt het basisvoedsel van brede lagen van de bevolking. Misoogsten leiden tot voedseltekorten en prijsstijgingen. Cholera verspreidt zich langs handelsroutes en treft vooral dichtbevolkte en verarmde wijken. 6 maart 2026

Vier helden: Aias, Herakles, Elektra, Filoktetes   /    /   De bundel brengt vier minder bekende tragedies samen die goed laten zien hoe Sofokles mensen toont in situaties waarin welbepaalde keuzes steeds zwaarder beginnen te wegen. Samen met de drie tragedies in ‘Oidipous en Antigone’ vormen deze stukken het volledig bewaarde toneelwerk van deze Atheense tragediedichter en zijn alle zeven overgeleverde tragedies eindelijk beschikbaar in een hedendaagse Nederlandse vertaling. 4 maart 2026

De leeuw en de eenhoorn   /    /   Oorspronkelijk verscheen ‘De leeuw en de eenhoorn’ van George Orwell in 1941 onder de titel ‘The Lion and the Unicorn’. Het wordt mijns inziens niet opnieuw uitgegeven uit gewoonte of nostalgie, maar omdat het nog altijd iets te zeggen heeft over hoe wij vandaag leven en samenleven. 23 februari 2026

Wereldtijd. Essay over de vraag van de vreemdeling   /    /   Dit boek is geschreven door Laurens ten Kate, een Nederlandse filosoof en godsdienstwetenschapper die al geruime tijd pleit voor een hedendaagse, niet-dogmatische vrijzinnigheid. Religie verschijnt bij hem niet als systeem van waarheden, maar als een existentieel register dat — na zijn metafysische ontmanteling — opnieuw filosofisch productief kan worden gemaakt. Die inzet is bepalend voor dit boek en loopt niet samen met mijn eigen denkpistes. 16 februari 2026

Denkwerk - Kunstenaars en filosofen   /    /   Dit boek laat zich niet gemakkelijk onderbrengen in een vast genre. Het is geen catalogus, geen systematisch handboek esthetica en evenmin een klassiek kunsthistorisch overzicht. Het is in de eerste plaats een boek dat uitnodigt tot reflectie: tot een manier van kijken waarin ervaring en denken elkaar voortdurend bevragen. 10 februari 2026

De archeologie van het weten   /    /   In ‘De archeologie van het weten’ formuleert Michel Foucault geen nieuwe geschiedenis van ideeën, maar een fundamentele herziening van wat historisch onderzoek zelf betekent. Het boek vertrekt vanuit de vaststelling dat de moderne geschiedwetenschap zich heeft losgemaakt van het klassieke model van continuïteit, oorsprong en samenhang. In de plaats daarvan ontwikkelt zij een manier van analyseren die uitgaat van breuken, reeksen, niveaus en transformaties. 9 februari 2026