3 april 2026
Het beste hotel van Kaboel - Een geschiedenis van de mensen in Afghanistan
De Canadese journaliste Lyse Doucet is hoofdcorrespondent internationale zaken voor de BBC met standplaatsen in Jeruzalem, Amman, Islamabad, Teheran, Kaboel en Abidjan. Zij bezoekt nog regelmatig het Midden-Oosten en kan beschouwd worden als een autoriteit op gebied van de politieke, sociale en economische verhoudingen in deze op heden andermaal erg explosieve regio.
Het InterContinental hotel is gelegen op een heuvel uitkijkende op Kaboel en opende zijn deuren in september 1969. Het was het enige vijfsterrenhotel in Afghanistan, bestemd voor prominente buitenlandse gasten en de Afghaanse elite. De gewone Afghaan was er enkel welkom om er te werken. Het zijn precies deze werknemers die uitgroeien tot de voornaamste personages van het boek. Aan de hand van de geschiedenis van het hotel en van zijn werknemers schetst de auteur een halve eeuw Afghaanse geschiedenis.
Het InterContinental hotel was pure luxe met een prestigieus restaurant, een prachtige bar, een balzaal met meer dan 500 zitplaatsen, een zwemkom, sauna en tennisvelden. Alcohol vloeide er rijkelijk en vrouwen vertoonden zich in bikini aan het zwembad. Afghaanse prinsen, vermogende buitenlandse zakenlui, belangrijke diplomaten en “le tout Kaboel” dineerden er of gebruikten er de afternoontea.
Dit zou niet lang blijven duren.
In juli 1973 werd de koning afgezet en prins Daoed, neef en schoonzoon van de koning riep zich uit tot president van de Republiek Afghanistan, gebaseerd op een milde vorm van de islam. In 1978 werd hij ten val gebracht en samen met zijn ganse familie vermoord. De communistisch gezinde coupplegers riepen de Democratische Republiek Afghanistan uit.
Zij effenden de weg voor de Russische invasie op Kerstmis 1979. Deze bezetting duurde ongeveer 10 jaar. Het hotel ging er ondertussen niet op vooruit. Vermogende gasten haakten af en het onderhoud liet te wensen over. Het hotel werd meer en meer een staatshotel en apparatsjiks vervingen de westerse directie.
De periode van de Russische bezetting kende een groeiende onrust. Door de VS bewapende Moedjahedien slaagden erin een einde te maken aan de Russische bezetting in 1989. Daarmee kwam de rust niet terug. Rivaliserende groepen bleven elkaar bestrijden tot de Taliban in 1996 een eerste keer de macht grepen.
De jarenlange onlusten en vijandelijkheden hadden het hotel al ernstig beschadigd. Nu de Taliban de scepter zwaaiden werden muziekinstallaties, radio’s, tv’s, foto’s, beelden en schilderijen vernietigd. Alcoholische dranken eindigden in de goot. Zwemkom en sauna sloten. Het waren donkere tijden voor het hotel.
Na de aanslag van 11 september 2001 werden de Taliban van de macht verdreven en kon het hotel enigszins herleven. Onder President Karzai werd de samenleving voorzichtig geliberaliseerd en de vrouwen kregen opnieuw meer rechten. Een internationale troepenmacht moest de vrede bewaren. In 2012 werd het hotel gerenoveerd maar werd andermaal ernstig beschadigd bij een aanslag van de Taliban in 2018. Echt rustig werd het in Afghanistan nooit.
Er kwam geen definitieve vrede en President Biden besloot zijn troepen terug te trekken en een einde te maken aan de internationale vredesmacht. De Taliban kregen opnieuw vrij spel en zonder enige noemenswaardig tegenstand veroverden zij Kaboel in augustus 2021. Het Islamitisch Emiraat Afghanistan was een feit.
Het hotel heeft zijn luister verloren. Het wordt uitgebaat door de nieuwe machthebbers. De directie en de ervaren personeelsleden werden ontslagen of mochten niet meer komen werken. Aan de ingang prijkt het opschrift “InterContinental voor iedereen”, maar niet voor vrouwen.
De auteur schetst op een onderhoudende wijze een halve eeuw Afghaanse geschiedenis. Zij focust niet op de leiders en de politici maar op de werknemers van het hotel: de kelners, de portier, de telefonist, de kok, de accountant, de receptionist. Ze gaven met fierheid en met de noodzakelijke veerkracht iedere dag het beste van zichzelf om van het hotel een succesverhaal te maken. De geschiedenis heeft hen belet hun inzet en werk voldoende te valoriseren. Zo ontmoeten wij de gewone Afghaan in zijn strijd om het dagelijkse bestaan in deze woelige tijd.
Het is spijtig dat dit mooie land met zijn trotse, moedige bevolking nu opnieuw ondergedompeld wordt in godsdienstfanatisme en achteruitgang, zonder de minste aandacht voor mensenrechten, democratische vrijheden en toegankelijk onderwijs, met een schandelijke discriminatie van de vrouwelijke bevolking.
Ignace Claessens
Vertaald door Anneke Bok
