8 april 2026
TRANS ET ALORS?
Prof. Piet Hoebeke is uroloog, kliniekhoofd urologie aan het UZGent, hoogleraar aan de UGent en decaan van de Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen aan deze universiteit. Hij is gespecialiseerd in kinderurologie, adolescentenurologie en in urogenitale reconstructie. Hij heeft talrijke transpersonen geopereerd en communiceert er vrij en vaak over, wat ertoe bijdraagt taboes rond transseksualiteit te doorbreken.
Marijke Libert is journaliste en schrijfster. In 2014 verscheen Sisterka waarin zij op zoek gaat naar de geliefde van haar grootoom, die in 1914, verwond aan het front, in Londen verpleegd werd en waar hij een verhouding had met een verpleegster bij wie hij een kind zou verwekt hebben. In ditzelfde jaar verscheen ook Buitengewoon Maggie De Block over de carrière van dokter en politica Maggie De Block.
Fotografe Lieve Blancquaert is wellicht een van de bekendste Vlaamse fotografen. Zij werkt freelance voor verschillende tijdschriften en kranten en publiceerde verschillende fotoboeken, vaak in tandem met journaliste Annemie Struyf.
In het besproken werk krijgen twaalf transpersonen een gezicht en een stem. Zij getuigen onverbloemd over de problemen die zij ondervonden hebben bij hun transitie. Eerst bij de zoektocht naar hun seksuele identiteit, vervolgens bij de acceptatie ervan door hun ouders, familie, school- en arbeidsomgeving. De wereld is er niet altijd klaar voor om transpersonen zonder voorbehoud te aanvaarden. Ze zijn vaak het slachtoffer van transfobie, maatschappelijke uitsluiting, pesterijen en rare blikken. Ook nu nog worden zij soms beschouwd als psychiatrische patiënten met de bedoeling hen te genezen van hun “ziekte”.
Voor een jongere die zich niet goed voelt in het gender waarmee hij geboren werd is de steun en de aanvaarding van de ouders van cruciaal belang. De ouders hebben het er dikwijls moeilijk mee dat hun kind geleidelijk van geslacht verandert met de ermee gepaard gaande fysische veranderingen en het aannemen van een nieuwe voornaam. Jongeren die familiaal goed opgevangen worden zullen het in hun latere leven ook beter doen. Zij die in miserie geraken zijn doorgaans degenen die door hun familie uitgesloten werden.
Dr. Hoebeke draagt zijn patiënten een warm hart toe. Hij getuigt van grote bezorgdheid voor zijn patiënten met wie hij een volledig parcours doorlopen heeft, soms geen gemakkelijk parcours met complicaties. Er ontstond een bijzondere verhouding die de normale relatie arts-patiënt overstijgt.
Veel geïnterviewde personen spreken ook hun waardering uit voor het team van het UZGent. Een van hen heeft zelfs zijn patiëntennummer op zijn arm laten tatoeëren om het UZ altijd dicht bij zich te hebben: het was en is nog steeds een warm bad. Dit is zeker niet uitsluitend de verdienste van Dr. Hoebeke, maar de sfeer in een ziekenhuisafdeling wordt wel grotendeels bepaald door de leidinggevenden.
Het boek moet bijdragen tot betere informatie rond transseksualiteit en de aanvaarding ervan en moet zo tot meer begrip en minder oordeel leiden. Afwijzing berust vaak op onwetendheid en vooroordelen. Het zal ook jongeren helpen om uit de kast te komen.
Treffend daarbij is de uitspraak van een koppel transseksuelen:
“Leef en laat leven. Laat iedereen gewoon zijn wie die is. We zijn hier niet om het elkaar moeilijk te maken. Mensen die anderen bekritiseren, zeggen eigenlijk meer over zichzelf dan over de ander.
Stop met proberen te begrijpen. Je hoeft het niet te snappen om respect te tonen.”
Het boek wordt verlucht met prachtige foto’s van Lieve Blancquaert. Haar beelden getuigen van tact en fijngevoeligheid, van warmte en maatschappelijke betrokkenheid. Uit die foto’s blijkt ook dat er een duidelijke band bestond tussen fotograaf en geportretteerde.
Het werk bevat ook een verklarende woordenlijst. Dit is geen overbodige luxe. Veel lezers zullen niet direct vertrouwd zijn met begrippen zoals deadname, detransitie, metoidioplastie, terf, …
Andermaal een mooie uitgave van Uitgeverij Pelckmans.
Ignace Claessens
