9 november 2026
TUIG VAN DE RICHEL - Hoe een gedreven journalist onder vuur kwam te liggen
De Nederlandse journalist Joep Dohmen studeerde journalistiek aan de School voor de Journalistiek in Utrecht. Afkomstig uit Heerlen startte hij zijn loopbaan bij de regionale krant ‘Limburgs Dagblad’. In 1999 verkaste hij naar ‘NRC Handelsblad’ waar hij tot eind april 2024 aan verbonden bleef. Na 40 jaar intense onderzoeksjournalistiek was het welletjes geweest.
In navolging van zijn grote voorbeeld Rudie van Meurs, redacteur van Vrij Nederland, ontpopte hij zich als een gedreven onderzoeksjournalist, een echte pitbull die niet losliet eenmaal hij zich in een affaire had vastgebeten. De macht controleren werd zijn constante drijfveer. Heilige huisjes kende hij niet. Alles en iedereen die naar corruptie, machtsmisbruik, belangenvermenging rook, moest eraan geloven.
De weerslag van zijn onderzoeken werd niet alleen gepubliceerd in de krant maar vormde ook de basis voor verschillende boeken. In 1996 verscheen De Vriendenrepubliek, gevolgd door Kreukbaar Nederland (2003) en De Bouwbeerput (2004) over de Limburgse bouwwereld. Hij ondernam ook een onderzoek naar kindermisbruik in de Kerk: Vrome zondaars, Misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk (2010).
Na veertig jaar hield de auteur het voor bekeken. Hij was de stress, de voortdurende dreigementen en verdachtmakingen, de scheldbrieven en de gerechtelijke procedures en de klachten bij de redactie van de krant, moe. Zijn werk had hem geestelijk en lichamelijk uitgeput.
Om de knop rigoureus om te draaien ondernam hij op zijn eentje op een geleende fiets een tocht van Heerlen naar de Middellandse Zee. Onderweg haalde hij herinneringen op aan zijn onderzoeken, de reacties van politici, de dreigementen en zijn omgang met gerechtelijke procedures.
In plaats van rustig naar zijn bestemming te fietsen hield hij er een stevig tempo op na en legde de afstand van 1.305 km af in elf dagen. Op de voorlaatste dag fietste hij 155 km onder de brandende zon wat hem een zonnesteek opleverde. Andere fietsers die hij ontmoet namen er hun tijd van: we zien wel waar we uitkomen. Zijn gedreven persoonlijkheid liet hem nu ook niet los. Gaandeweg besefte hij wel dat hij verkeerd bezig was en dat het ook anders kon.
Het relaas van zijn journalistieke carrière illustreert hoe belangrijk onderzoeksjournalistiek is. De controle op de uitvoerende macht en de administratie blijft in gebreke nu de diverse parlementen bevolkt worden door jaknikkers, marionetten van de politieke partijen.
Wie de macht controleert maakt de macht boos. Veel mensen werden boos op de auteur. Radicaal-rechtse politici noemden hem ‘TUIG VAN DE RICHEL’ en zijn collega’s ‘DE BENDE VAN DOHMEN’. Een geuzennaam waar men niet anders dan fier op kan zijn.
De auteur wentelt zich wel in een grote dosis zelfbeklag. Wie de macht uitdaagt mag wel reactie verwachten. Dit is niet uitsluitend het lot van journalisten. Ook andere beroepen zijn daar niet vrij van.
Ignace Claessens
