Speuren naar het wezen van Hadewijch. Brieven en visioenen in historisch-religieus perspectief   /    /   De geschiedenis is voor mij een spiegel. Wie er lang genoeg in tuurt, ziet er de eigen tijd in weerspiegeld. Bij het lezen van Rudi Malfliets jongste boek viel mij iets anders op. Soms kon ik in die spiegel ook gewoon lachen. 24 juni 2026

101 films voor het leven. Een beter leven door levenslessen uit films   /    /   De achterflap van Gawie Keysers nieuwe boek ‘101 films voor het leven’ kondigt het aan als 'Het witte doek als levenscoach', en bij die formulering gaat bij een vrije denker als vanzelf een lichte alarmbel af. Levenscoach is een woord uit het vocabulaire van de eigentijdse zelfhulpindustrie, en wie gewend is zelf te oordelen, voelt van nature weerstand tegen iemand die zich tussen hem en zijn eigen leven plaatst. 19 juni 2026

Met het oog op het eeuwige. Over de poëzie van Cees Nooteboom   /    /   Er is, naar mijn aanvoelen, iets ontroerends gelegen in het feit dat een dichter die gedurende zijn dichterlijke loopbaan van bijna zeventig jaar onvermoeibaar om het eeuwige heeft heengecirkeld, uiteindelijk een geduldige lezer treft die bereid is hem op die lange en kronkelige tocht stap voor stap, bundel na bundel, te vergezellen. Johan Reijmerink doet dat in ‘Met het oog op het eeuwige’ met een toewijding en een geduld die je niet vaak meer tegenkomt. Hij is geen onbekende in dit domein. 18 juni 2026

Minnaar tegen elke prijs (Parijs’ dagboek)   /    /   In 2021 schreef ik, in het kader van de overzichtstentoonstelling, een tekst bij een aantal foto’s van Roland Minnaert. Een van die foto's toonde Hugo Claus in gesprek met Karel Appel, twee gezette heren van stand, ouwehoerend in de leefkamer van een Parijs’ kunstenaarsappartement met spiegels die wel onbegrensd lijken. 18 juni 2026

Willy Van Der Meeren. VUB: From Static to Dynamic   /    /   Willy Van Der Meeren had een hekel aan het woord architectuur en een nog grotere aan het woord design. Hij sprak liever over bouwkunst: de kunst om met eenvoudige materialen als triplex, golfplaten, staal en beton maximale resultaten te bereiken voor wie niet kon betalen wat kwaliteit gewoonlijk kost. Dat sociale credo liep als een rode draad door zijn hele loopbaan, van zijn meubelcollectie voor ‘Tubax’ in Vilvoorde (1950-1954) via zijn sociale hoogbouw ‘Ieder zijn Huis’ in Evere tot zijn ‘studentenkoten’ op de VUB-campus. Dat hij vandaag vooral voor die laatste wordt herdacht, is de paradox van zijn nalatenschap. 17 juni 2026

Blijf in leven. Berlijn 1939 – 1945   /    /   Geschiedschrijving heeft de volhardende neiging om de loop van gebeurtenissen te reconstrueren via de personen die de touwtjes in handen hadden: de veldheren, de staatslieden, de ideologen. Het perspectief van degenen die de geschiedenis ondergingen zonder haar te bepalen, verdwijnt daarbij geregeld naar de achtergrond, gereduceerd tot een pathetische illustratie bij het eigenlijke verhaal. Naar mijn aanvoelen is dat niet enkel een methodologisch ongemak maar een morele tekortkoming: wie de gewone mensen doorkrast, maakt van de geschiedenis een abstractie die haar meest wezenlijke dimensie verliest, namelijk dat zij door mensen van vlees en bloed werd doorstaan. 12 juni 2026

Zien & Geloven. Zintuiglijke ervaring in de late middeleeuwen   /    /   Wanneer een getijdenboek uit 1480 een miniatuur toont waarop de duivel eigenhandig is weggekrabd omdat de toenmalige gebruiker hem zo zijn macht wilde ontnemen, staat men voor een historisch feit dat de gangbare kunsthistorische categorieën op slag overbodig maakt. 29 mei 2026

De affectieve plot   /    /   Ik wist niet dat ik het in mij had… Marcel Möring zei het zelf, na afloop van de promotieverdediging van Gerda van de Haar aan de Universiteit Leiden in maart 2026. Hij had er als schrijver bij gezeten, nauwelijks iets gehoord door zijn ernstige gehoorproblemen, en naar eigen zeggen had hij een sereen gevoel van onthechting ervaren terwijl zijn gedachten afdwaalden naar de moeizame totstandkoming van zijn drie vroege romans. En toen hij het proefschrift las, was zijn reactie ontwapenend eerlijk: hij wist niet dat hij het in zich had. 26 mei 2026

Patrick Conrad. Leven, liefdes en werken van een Pink Poet   /    /   Patrick Conrad leerde ik kennen als filmmaker. Als regelmatig bioscoopbezoeker kon ik in 1987 niet om Mascara heen, zijn internationale productie met Charlotte Rampling in de hoofdrol en Hugo Claus als coscenarist: een afdaling in het Antwerpse travestiemilieu, een opera-minnende speurder die steeds dieper wegzakt in het moeras dat hij aanvankelijk dacht perfect te kunnen overzien. De film werd geselecteerd voor Cannes. Wat mij daarin het meest trof was hoe Conrad de decadentie filmde, zonder veroordeling, met een koele nieuwsgierigheid die meer onthult dan elk moreel commentaar had kunnen doen. 9 mei 2026

De boekhandelaar van Bologna. Hoe de Brabantse Arlenius de klassieke oudheid ontsloot   /    /   Dit boek gaat over een man die in 1510 het levenslicht zag in het Brabantse Aarle-Rixtel, een dorp dat je in weinig geschiedenisboeken zult terugvinden, en die uitgroeide tot een van de sleutelfiguren van het zestiende-eeuwse humanisme in Italië. Zijn naam: Arnoud van Eijndhouts ofwel Arlenius. 30 april 2026