Omdat vrouwen minder verdienen en door hun niet-betaalde zorgtaken minder kansen krijgen op promotie, zijn ook hun pensioenen lager, want de pensioenen worden in ons land berekend op basis van het inkomen doorheen de carrière. De gemiddelde pensioenkloof tussen mannen en vrouwen bedraagt vandaag 28%. Dat brengt de teller op drie. 

Maar we zijn er nog niet. Door de beslissing van de arizonaregering om de leeftijd voor vervroegd pensioen op minstens 60 jaar te brengen mits voorlegging van 44 loopbaanjaren, tegelijk een pensioenmalus (een boete) in te voeren voor wie vroeger stopt met werken én tegelijk het aantal gewerkte dagen die een jaar moet tellen om beschouwd te worden als een loopbaanjaar dat meetelt voor vervroegd pensioen op te trekken van 104 naar 156, worden vrouwen een vierde keer benadeeld.

En toch zijn we er nog niet. Als ultieme straf worden deze maatregelen ook nog eens retroactief ingevoerd: ze gaan in met terugwerkende kracht. Vrouwen die dus altijd hebben vertrouwd op de overheid als goede huisvader en bewaker van een duurzaam sociaal contract waarbij – zij het minimaal – rekening werd gehouden met hun onbezoldigde, maar maatschappelijk nuttige zorgtaken die ze opnamen in het belang van het gezin, worden nu bestraft voor dat vertrouwen. Dat brengt de teller op vijf. 

Zolang zorg, ouderschap en mantelzorg niet erkend worden als volwaardig onderdeel van een loopbaan – zowel die van vrouwen als van mannen – zijn de strafmaatregelen van de arizonaregering geen moedige, maar laffe maatregelen. Moedig en duurzaam politiek leiderschap toont zich in beleidsbeslissingen die rechtvaardig zijn, die het resultaat zijn van maatwerk en die rekening houden met wat experten en juridische instellingen adviseren. Zo hebben we het in ons land altijd gedaan, zo hebben we een fiere ‘kathedraal’ gebouwd die we ‘sociale zekerheid’ noemen. Het Federaal Planbureau berekende al dat de pensioenhervorming de pensioenkloof en het armoederisico van vrouwen vergroot. De Raad van State op zijn beurt waarschuwde in zijn advies voor indirecte discriminatie: de maatregelen van de regering treffen vrouwen harder dan mannen. De regering zegt dat haar hervormingen vrouwen niet doelbewust viseren. Maar als blijkt dat ze dat in de praktijk wél doen, dan maakt de regering bewust onethische keuzes. De partijen in de regering die beweren op te komen voor gelijkheid, morrelen zwaar aan hun DNA. Zoals Ive Marx terecht stelde in De Standaard van 9 maart 2026: ‘Echte gelijkheid vergt compensaties voor feitelijke ongelijkheden’. Ethische denkers als John Rawls en liberale egalitaristen als Martha Nussbaum en Amartya Sen legden de basis voor deze uitspraak, die kadert in de zogenaamde capability approach. Bij een rechtvaardige verdeling van kansen gaat het niet enkel om het theoretisch aanbieden van kansen, maar ook om het scheppen van randvoorwaarden die maken dat mensen die kansen ook effectief kunnen grijpen. Die randvoorwaarden zijn in ons land niet vervuld. 

Conclusie: de pensioenhervorming van de federale regering is een onrechtvaardige hervorming die niet enkel ongelijkheid vergroot, maar ook retroactief straft. Ze is een logische stap richting neoliberale strafstaat.