8 juni 2026
De Grote Verrekening: herstelbetalingen voor onrecht in het (verre) verleden aangedaan
Er worden zo nu en dan door regeringen excuses gemaakt voor onrecht in het (verre) verleden aangedaan, maar daarmee zijn de zaken zelden naar tevredenheid van een ieder afgehandeld. Men wil méér!
Na excuses voor onrecht dat in het (verre) verleden is aangedaan, duikt vervolgens bijna onvermijdelijk het woord 'herstelbetalingen' op. In onze door het wokedenken doordesemde tijd gaan velen erin mee dat herstelbetalingen een goed idee zijn, immers, de wereld bestond en bestaat – zo leert de woke-ideologie – uit onderdrukkers en onderdrukten en die onderdrukkers van toen hebben wat goed te maken. En aangezien die onderdrukkers van toen niet meer leven, moeten de nazaten van de onderdrukkers betalen aan de nazaten van de onderdrukten. Als links, atheïstisch humanist heb ik niets met deze redenering. Ik geloof niet in erfzonde, ook niet als die door ongelovigen wordt gepredikt.
Ik ben een beetje na gaan denken over het begrip 'herstelbetalingen', een beetje, want ik heb meer en betere dingen te doen, zoals mij druk maken over het nog immer toenemende antisemitisme bij woke-linkse types. Hieronder vind u slechts wat losse gedachten.
Herstelbetalingen worden vaak in één adem genoemd met de trans-Atlantische slavenhandel, die plaatsvond van de 16de tot de 19de eeuw. Vreemd genoeg horen we die term zelden of nooit in relatie tot de Arabische slavenhandel, die floreerde in de periode 650 tot 1900. We horen sowieso weinig over de Arabische slavenhandel en dat is jammer. De openbaring van de Koran vond naar verluidt plaats tussen 610 en 632. In de Koran wordt over slavernij geschreven, en niet als iets dat verboden is. En het is goed dat we ons realiseren dat wat Allah en Zijn profeet hebben toegestaan niet kán worden verboden, en wat Allah en Zijn profeet hebben verboden niet kán worden toegestaan. Slavernij is niet verboden en dus toegestaan (tot in de eeuwigheid). Vraag maar aan de teruggekeerde strijders van Islamitische Staat.
Slavernij is een mensonterend fenomeen dat door de hele geschiedenis en op vele plekken op de wereld heeft bestaan. Het wordt knap lastig om uit te zoeken wiens voorouders wat aan andere voorouders verdiend hebben. Nu is slavernij niet het enige onrecht dat in de geschiedenis heeft plaatsgevonden, maar voor het gemak beperk ik mij hier even toe.
Het grote probleem: niet van alle slavernij bestaan betrouwbare bronnen die gebruikt kunnen worden voor de Grote Verrekening. We moeten beginnen met een essentiële vraag: wanneer laten we ons onderzoek beginnen? In de eerste helft van de 16e eeuw, toen de trans-Atlantische slavenhandel begon? Of in de 7de eeuw, toen de Arabische slavenhandel begon? In de 2de eeuw vóór Christus, toen tijdens de Shang-dynastie de slavernij in China begon? In de 7de eeuw vóór Christus, toen de Egyptische slavenhandel begon? Of in de 8ste eeuw vóór Christus, toen de Romeinse slavenhandel begon? (NB: dit is een verre van volledige opsomming.)
En hoe komen we er zoveel honderden, zoveel duizenden jaren later achter wie de daders waren en wie de slachtoffers? En wat de daders verdiend hebben aan de slavernij en wat de schade voor de slachtoffers was? En wie de nakomelingen van de daders zijn en wie de nakomelingen van de slachtoffers? En wat als de nakomelingen zowel verwant zijn aan de daders als aan de slachtoffers, moeten die nakomelingen dan geld betalen aan zichzelf? Ik vermoed dat als we maar lang genoeg terug zouden kunnen gaan in de tijd, we allemaal banden zouden blijken te hebben met zowel onderdrukkers als onderdrukten, of het nu slavernij betreft of een andere vorm van onrecht.
De praktische bezwaren voor een Grote Verrekening zijn onoplosbaar, maar zelfs als we de beschikking hadden over alle noodzakelijk gegevens vanaf het begin van de mensheid en een supercomputer die alles kon uitrekenen, wat zou dan het resultaat zijn van de Grote Verrekening? Een rechtvaardige wereld waarin iedereen tevreden is en voortaan in vrede zal leven met zijn medemensen? Ik vrees van niet. Mensen blijven immers mensen. De Romein Titus Maccius Plautus (ca. 254-184 v.o.j.) schreef het al meer dan tweeduizend jaar geleden: homo homini lupus, de mens is een wolf voor de mens.
Wat de roep om herstelbetalingen naar mijn overtuiging drijft zijn ideologie, ressentiment en hebzucht.