16 juni 2026
Betutteling
Onlangs ging het op tv (nieuws, journaal) over betutteling bij ouderen. Ik wou er ook wel iets over schrijven want als zorgbehoevende ken ik dat eigenlijk wel. Hoewel ik me vaak oud voel omdat ik een rotlijf heb, ben ik het nochtans niet volgens mijn ouders. Maar die zijn zelf ook al oud natuurlijk en ik ben hun kind. Je kind kan niet oud zijn.
Er zijn mensen die om een of andere reden niet van me verwachten of weten dat ik vaak en gemeend complimenten geef. Daarom zoeken ze er iets fout achter. Anderen zien dan weer enkel het gevolg hiervan en bestempelen me dan eerder als een zwijgzaam type, iemand die niet graag praat en misschien daarom alleen al simpel, dom of ronduit achterlijk is. Misschien begin ik daarom deze blog met een (gemeend) compliment.
Wanneer ik de reportage over betutteling zie, denk ik immers meteen aan een ochtend, enkele jaren geleden, waarop een verpleegster m’n ziekenhuiskamer binnenstapt. Het is een vrouw van middelbare leeftijd die noch knap noch lelijk is, maar er op zeer korte tijd in slaagt alle energie in de kamer op te slorpen. Heel luid en scanderend roept ze me terwijl ze amper op een meter van me staat. Luidkeels vraagt ze me of ik gedaan heb met eten en ze mijn ‘parameters mag nemen’. Ik weet dan dat ze mijn lichaamstemperatuur wil nemen en mijn bloeddruk wil meten. De hele tijd noemt ze me daarbij ‘mijnheer Fraihi’ ...
Zonder haar te antwoorden, vraag ik haar meteen waarom ze zo roept. Haast verontschuldigend zegt ze me dat ik op de dienst geriatrie lig waar dus vooral oudere mensen liggen en er veel mensen niet goed kunnen horen doordat ze al oud zijn. Omdat ze op een rustige manier uitleg geeft die me geruststelt, neem ik het haar niet kwalijk en laat ik haar verder gewoon haar werk doen. Meer nog, door de uitleg die ze geeft bewijst ze naar mijn mening dat ze het helemaal niet slecht bedoelde. We hebben na het ‘incident’ nog wat gesproken en zelfs wat gelachen. Dikke vriendjes dus ...
Voor zover het compliment. Spijtig genoeg kom ik als hulpbehoevende te dikwijls andere gevallen tegen. Zowel in ziekenhuizen als in mijn eigen huis heb ik al verschillende betuttelende en zelfs ronduit beledigende roepnamen gehoord (de minst erge maar toch nog storende zijn ‘zoeteke’ en ‘mateke’). En dan zwijg ik nog over zorgkundigen, verpleegsters, therapeuten en zelfs artsen die een ander standpunt dan dat van hun, simpelweg niet willen horen of zelfs kwaad worden als je iets te zeggen hebt dat anders is dan hetgeen zij denken. Een voorbeeld:
In een ziekenhuis helpt een verpleegster me met iets waarvoor ik dagelijks hulp krijg. Ze doet het echter op een pijnlijke manier. Dat zeg ik haar op een rustige en beleefde manier waarop ze gewoon stopt en duidelijk geïrriteerd zegt dat ze al twintig – of was het dertig – jaar werkt als verpleegster en ze het wel beter zal weten!! Nadat ze verder doet en vervolgens gedaan heeft, stapt ze ostentatief boos weg. Ik zie haar tijdens mijn opname trouwens nog enkele keren, maar telkens vermijdt ze oogcontact en zegt ze niets meer tegen me.
Om af te sluiten wil ik toch benadrukken dat de grootste groep zorgkundigen, verpleegsters, therapeuten en artsen helemaal NIET betuttelend is! Meer nog, 99,9% van de mensen die op eender welke manier voor me zorgt is correct. En u?