27 mei 2026
In gesprek met een lijk - De forensisch arts die spreekt met de doden
Telkens wanneer hij een oproep ontvangt om zijn taak in een bepaalde moordzaak aan te vatten, wordt de Belgische forensisch patholoog Philippe Boxho bij het begin van bijna elk hoofdstuk uit zijn bestseller “In gesprek met een lijk” (2023) door een magistraat aangesproken met “Dokter, ik heb een lijk voor u” of iets gelijkaardigs. Onlangs verscheen de Nederlandstalige editie van “Entretien avec un cadavre”, waarvan de vertaling door Ed van Eeden werd verricht.
Behalve wetsdokter is Boxho ook criminoloog en professor in de geneeskunde aan de universiteit van Luik. Hij is bekend geworden omwille van zijn werk als wetsdokter bij duizenden autopsies en grote strafzaken in België, evenzeer vanwege zijn interviews, podcasts en mediaoptredens waarin hij op een heldere manier uitlegt hoe forensische geneeskunde wordt uitgeoefend en niet in het minst door zijn boeken. Die boeken zijn ongekend populair dankzij een unieke combinatie van rauwe authenticiteit en literaire spanning. Bovendien baseert de auteur zijn verhalen op 30-jarige ervaring als wetsdokter en probeert hij aan te tonen hoe een lichaam soms verborgen waarheden kan onthullen, hetgeen lezers een fascinerende en morbide kijk oplevert in de werkelijkheid achter waargebeurde moordzaken.
Dat geldt meer dan ooit voor In gesprek met een lijk. In de inleiding verklapt Philippe Boxho wat hij het mooiste aan zijn werk vindt: het speuren naar sporen en aanwijzingen - alle elementen die de doden nog één laatste keer laten spreken. Maar wanneer een forensisch arts door een magistraat wordt ingeschakeld, is dat om te bepalen of er een derde partij betrokken was bij een overlijden en of er sprake is van moord of niet. Dit is en blijft de kerntaak van een wetsdokter, zo stelt Philippe Boxho en hij beklemtoont dat hij het boek vanuit dit perspectief heeft geschreven.
De verhalen zijn gestoeld op echte medisch-forensische dossiers zoals hij ze zelf heeft beleefd. Vooral geweldsdelicten, mishandeling, wurging, verwaarlozing en slachtoffers van huiselijk geweld staan centraal. Verschillende verhalen draaien rond lichamen waarbij de onderzoekers eerst denken aan zelfmoord, een ongeval of natuurlijke dood, terwijl de autopsie uiteindelijk op geweld wijst. Dat detectiveachtige element - het lichaam dat stukje bij beetje “spreekt” - maakt dat vele hoofdstukken haast lezen als een forensische thriller hoewel het om waarachtige zaken gaat. Soms ook zware zaken waarin kleine forensische details een aangrijpende verborgen misdaad aan het licht brengen en die Boxho tijdens zijn loopbaan persoonlijk hebben getekend. Weliswaar heeft hij de namen van daders en slachtoffers veranderd. Twee verhalen wijken af: het ene gaat over de dood van koning Albert I van België op 17 februari 1934 in Marche-les-Dames, het andere over de kruisdood van Christus.
Wat dit boek zo uitmuntend maakt, zijn een aantal onmiskenbaar sterke factoren. Vooreerst de authenticiteit. Je voelt dat Boxho echte autopsies en moordmysteries met ongekende precisie ontleedt vanuit tientallen jaren ervaring als wetsdokter. Maar steeds met respect voor de slachtoffers en wars van gratuit effectbejag. Dan is er de toegankelijke schrijfstijl: hij slaagt erin om complexe medische zaken in begrijpelijke taal uit te leggen, zonder dat het ooit te droog of academisch wordt. Niet onbelangrijk is ook dat de auteur het taboe rond de dood wil doorbreken. Hij beschrijft de dood op een openhartige, nuchtere, menselijke en fascinerende manier. Naast gruwelijke details, schuwt hij een flinke dosis gitzwarte humor en zelfrelativering niet. Het maakt de vaak lugubere materie lichter verteerbaar. Tenslotte verstrekt dit boek een interessant overzicht van de verschillende actoren die bij een onderzoek op de plaats delict nauw met elkaar samenwerken om de feiten te reconstrueren en de dader te identificeren.
De voornaamste doelstelling van het boek schuilt in de ondertitel. Die luidt niet voor niets "de forensisch arts die spreekt met de doden". Boxho probeert duidelijk te maken dat lichamen via observatie, wetenschap en ervaring de ware toedracht van een overlijden kunnen blootleggen, waardoor de forensisch arts slachtoffers postuum gerechtigheid biedt. Volgens hem “spreekt” een lichaam nog nadat iemand gestorven is… als je maar weet waar je moet kijken!
Een klein minpunt is dat sommige verhalen abrupt worden afgebroken. Net wanneer een zaak bijzonder intrigerend wordt, springt het boek af en toe alweer naar een volgend dossier. Wie diepgaande psychologische analyses of uitgebreide rechercheverslagen verwacht, kan daardoor wat op zijn honger blijven zitten.
Als geheel is In gesprek met een lijk een meeslepende en vaak indrukwekkende verhalenbundel rond reële misdaadcases met behoud van strikte feitelijkheid, waarmee hij de lezer onophoudelijk weet te boeien en zich aldus niet alleen bewijst als een meesterlijke verhalenverteller maar tevens als iemand die nieuwsgierigheid, kritisch denken en respect voor waarheid en wetenschap hoog in het vaandel draagt.
Marc De Bock
