9 februari 2026
Een inleiding in Het Kapitaal van Karl Marx
Het Kapitaal van Karl Marx is een van de meest invloedrijke werken uit de geschiedenis van het politieke en economische denken. De meeste lezers zijn echter niet tot het einde van het boek geraakt. Ook mijn bladwijzer is ergens halverwege blijven steken.
Met Een inleiding in Het Kapitaal van Karl Marx zorgt Heinrich voor een ideaal startpunt voor iedereen die zich in het origineel wenst te verdiepen. Michael Heinrich (°1957) is een Duits filosofiehistoricus en politicoloog. Hij studeerde aan de Freie Universität Berlin waar hij ook doctoreerde. Bekend werd hij met zijn proefschrift uit 1991 over het theoretische vakgebied van de klassieke politieke economie: De wetenschap van de waarde. Hij was gastprofessor aan de Universiteit van Wenen en de Hogeschool voor Techniek en Wetenschap te Berlijn. Later werd hij benoemd tot docent aan de Freie Universität Berlin. Hij werkt aan een meerdelige biografie van Marx. Het eerste deel Karl Marx und die Geburt der modernen Gesellschaft verscheen in 2018. De Engelse vertaling kwam er in 2019, maar het is (nog) niet in het Nederlands vertaald.
In 2004 schreef Heinrich dit boek Kritik der politischen Ökonomie – Eine Einführung in Das Kapital von Karl Marx. Helmer Stoel maakte hiervan de schitterende vertaling Een inleiding in Het Kapitaal van Karl Marx. Hij schrijft in duidelijke zinnen die nergens verzanden in te lange woordkramerij. Uitgeverij Grondwerk biedt verzorgd zetwerk en een heldere bladschikking voor een mooie uitgave. Hoewel het Duitse werk reeds dateert van 2004, blijft het de meest gebruikte inleiding tot Marx’ economische werk. Voor deze uitgave schreef Heinrich een nieuw voorwoord. Hij actualiseert hiermee zijn studie en plaatst deze binnen de huidige maatschappelijke context. Hoewel de volgorde in het boek 2025 – 2004 is, lijkt het mij logischer om eerst het voorwoord uit 2004 te lezen en dan pas dat van 2025.
Met dit standaardwerk belicht Heinrich op heldere wijze Marx’ analyse. Op geen enkel ogenblik doet Heinrich afbreuk aan de complexiteit van het originele werk. Het boek maakt duidelijk wat Marx bedoelde met zijn beschrijving van het kapitalisme, waarde en meerwaarde. Het wordt duidelijk wat uitbuiting is en hoe Marx het zag functioneren. De warenfetisj van Marx krijgt ruim aandacht en de samenhang van het kapitalisme met de politiek wordt duidelijk omschreven.
Heinrich schrijft als een gids die de lezer meeneemt door het oorspronkelijke werk van Marx en de inhoud tegelijkertijd verduidelijkt. Het boek is een aanrader voor wie tot nu opzag om te beginnen aan Het Kapitaal van Marx of die er al lezend in verdronk. Dat zal na deze inleiding niet meer gebeuren en het verschaft het genoegen om eindelijk Marx’ werk tot het laatste hoofdstuk te kunnen volgen.
Paul Van Aelst
