24 juni 2026
MISSIE CHINOOK - Aangrijpende verhalen uit de cockpit
Maarten Vissers begon op zijn negentiende aan de vliegopleiding bij de Koninklijke Nederlandse Luchtmacht. Hij koos voor de opleiding van helikopterpiloot op de Chinook. Hij deed verschillende missies in oorlogsgebieden.
Deze helikopter, geproduceerd door Boeing, is een zware militaire transporthelikopter met twee rotors. Hij wordt ingezet voor troepenvervoer, vrachtoperaties en medische evacuaties. De Nederlandse Luchtmacht beschikt over deze toestellen sinds 1998 en ze werden ondergebracht in het 298 squadron, waar de auteur ook deel van uitmaakte.
Als kind uit een diplomatengezin woonde hij in Amerika en Afrika, maar zelden in Nederland. Hij voelde zich nergens thuis en bij het einde van zijn middelbare studies wist hij niet welke richting verder in te slaan. Hij besloot zich dan maar aan te melden bij de Koninklijke Militaire Academie waar hij, na een zware selectie, aan een vliegeropleiding mocht beginnen. De lat lag er extreem hoog op alle gebied. Er moest voortdurend gepresteerd worden op topniveau. De basisopleiding duurde drie jaar waarna nog een jaar specialisatie volgde in Alabama (USA).
Zijn eerste buitenlandse missie bracht hem in het kader van een oefening naar Slovenië in 1998. In het daarop volgende jaar was het een eerste keer raak en werd hij uitgezonden naar Kosovo waar de spanningen hoog opgelopen waren nadat de NAVO Servië de oorlog verklaard had. Het was de eerste missie van het squadron met Chinooktoestellen in oorlogsgebied.
Daarna volgden nog missies naar Ethiopië en Eritrea in 2000, naar Bosnië in 2002, Irak in 2003, Koeweit in 2004 en tenslotte naar Afghanistan in 2005 en 2008. De missies werden steeds gevaarlijker en vooral Afghanistan vergde veel van bemanning en materieel.
Maarten ontpopte zich als een onverschrokken piloot die zelf de gevaarlijkste opdrachten uitvoerde. Hij nam het op voor zijn collega’s en, eenmaal bevorderd tot gezagvoerder, sprong hij steeds in voor zijn mannen. Hij had lak aan administratieve bullshit, zinloze discipline en kledijvoorschriften van commandanten die zelden de veilige basis verlieten. Hij beschouwde hen als pennenlikkers, papierschuivers die geen voeling hadden met operaties in vijandig gebied. Zij verweten hem arrogantie, wat wellicht wel niet helemaal onterecht was.
Na zijn laatste missie in Afghanistan diende hij in december 2008 zijn ontslag in. Hij besefte dat hij verschillende malen door het oog van een naald gekropen was en dat zijn krijgsgeluk niet onbeperkt was. Hij was oorlogsmoe, wilde een leven leiden buiten de luchtmacht om meer tijd met zijn gezin door te brengen.
Hij stelde zich ook meer en meer de vraag naar de zin en het resultaat van de buitenlandse interventies. Vooral de missies naar Afghanistan riepen vragen op. In 2021 kwam de Taliban toch aan de macht en diende de westerse alliantie hals over kop de wijk te nemen. Gedurende twintig jaar werden miljarden dollars gespendeerd zonder enig resultaat. Het was niet gelukt het land te veranderen. Waren er echt geen betere manieren om de bevolking te helpen?
De auteur komt over als een gedreven leider. Op levendige wijze beschrijft hij de verschillende missies met de eraan verbonden gevaren, de reacties van zijn collega’s en van zijn oversten. Interessante lectuur voor lezers met belangstelling voor de recente krijgsgeschiedenis. Dat de auteur niet uitblinkt in bescheidenheid moet hij er wel bijnemen.
Ignace Claessens
