28 september 2026
De poort naar de nieuwe wereld - DROMEN
Toen het boek in 2022 in het Duits verscheen, waren de recensies enthousiast: deze historische roman is zo meeslepend verteld, dat het een echte leeservaring is!
De auteur kadert haar familiesaga heel knap in het Hamburg van 1892. Tijdens de broeierig hete zomer wordt Hamburg van de ene op de andere dag overvallen door de uitbraak van een cholera-epidemie, die tien weken lang duurt: 9000 mensen sterven. De beschrijving ervan bezorgde me koude rillingen.
Duizenden emigranten trekken via Hamburg naar de Nieuwe Wereld, gedreven door de hoop op een beter leven, want in “de oude wereld” heerst bittere armoede als gevolg van mislukte oogsten en een explosieve bevolkingsgroei.
De hoofdpersonen zijn twee vrouwen die tot twee verschillende standen behoren. Ava is arm en werkt elke dag voor een karig loon tot ze erbij neervalt. Claire is rijk en mooi. Beiden zijn totaal verschillend, behalve in hun dromen om naar Amerika te reizen en er een nieuw leven te beginnen. Ze ontmoeten elkaar in de emigrantenhallen en het lot smeedt hun levens aaneen.
Van echte spannende handelingen is pas sprake in het derde deel van het boek, zodat de lezer uitkijkt naar het vervolg.
Miriam Georg is een goede vertelster en ze sleept je in een frisse, levendige stijl vanaf het begin mee in een verhaal waarin de sombere kanten opgelicht worden door de levenslust van de personages. Ze maakt duidelijk dat mannen en vrouwen zeer ongelijk behandeld worden en geen gelijke rechten hebben. Ook klassenverschillen zijn enorm groot.
Als er sprake is van voorwerpen of gebruiken die wij in 2026 niet meer kennen, verwijst ze naar Eindnoten: een ‘ijskast’ was vroeger echt een kast met ijs, maar tegenwoordig heet ze natuurlijk ‘koelkast’. Veel van het verhaal speelt zich af in het oude Hamburg, dat moderne lezers niet meer kennen. Ook dat wordt opgevangen in de noten. Bijvoorbeeld: wat vroeger een verarmd stadsdeel was, is nu een schilderachtig plein in het nieuwe stadsgedeelte.
Grijze, authentieke foto’s met een duiding op de laatste bladzijden geven een indruk van de sfeer in de tijd.
Bijzonder interessant is ook het DANKWOORD van Miriam Georg. Daarin licht ze toe wat wij in het Westen tegenwoordig vergeten zijn, maar wat moderne migranten zullen herkennen: hoe tussen 1820 en 1915 meer dan zestig miljoen mensen Europa verlieten, meestal op weg naar de Verenigde Staten, dromend van een nieuwe wereld.
En in het NAWOORD VAN DE VERTALER legt Joëlle Feijen uit wat er moeilijk was bij haar werk: ze wilde de personages in verschillende taalregisters laten spreken, zoals de schrijfster dat in het Duits deed, zonder evenwel de taal van een arbeider in een Vlaams of Nederlands dialect te zetten. Ook met de Sie-vorm moest ze oppassen: de u-vorm is vooral in Noord-Nederland zeldzaam.
Kortom, het is een lezenswaardig boek dat gevoelens, feiten, moed, bedrog, historie en romantiek met elkaar verbindt. Het had misschien een paar 100 bladzijden korter mogen zijn.
Het is het wachten op het vervolg: De poort naar de Nieuwe wereld - Hoop
Gerda Sterk
