3 maart 2026
De witte man in De Afspraak
Als blanke kaffer (dank u, Paul Brondeel) is het op eieren lopen als ik wat zou willen zeggen over het onveiligheidsgevoel, wat volgens sommigen het voornaamste kledingstuk is waarmee vrouwen nog de deur uit gaan.
Ik ga dat dus ook niet doen, maar even voorzichtig wijzen op een detail dat mijns inziens naast de kwestie is, maar toch in alle kranten en commentaren aan de orde bleek. Mogelijk omdat het door Bart Schols zelf als zelfbepaling te berde werd gelegd. Voor wie een paar dagen van de media gespeend was: ook ik wil het heel even hebben over De Afspraak van jongstleden, waarin Schols in zijn mandje werd geblaft door mevrouw El Ahmadi omdat hij het vrouwelijke onveiligheidsgevoel durfde te relativeren. Sindsdien heeft hij plechtig beloofd dat als blanke man (hijzelf gebruikt 'witte') nooit meer te doen. Dat is het detail dat als een steentje in mijn schoen is komen zitten: dat de dader expliciet blank of wit zou zijn (ook al heeft hij een blanco of wit strafblad). Impliceert de beschuldigende vinger naar de blanke man ('witte' is ondertussen haast verplicht) dat de mannen van kleur zich niet of nooit bezondigen aan grensoverschrijdend gedrag? Het zou kunnen. Zo weten we dat vrouwen in pakweg Afghanistan zelden mopperen over onveiligheid, maar misschien is dat omdat ze te weinig buiten komen. Ook vanuit Afrika komen weinig klachten overgewaaid, tenzij soms vanuit Oost-Congo of zo, maar daar is het dan ook oorlog. Die oorlog woedt dan wel onder Afrikanen, maar iedereen weet dat achter de schermen vooral witte mannen (vroeger waren dat 'blanken') aan de touwtjes trekken. Maar laten we niet afwijken. In Trumpistan wonen Afro-Amerikanen en blanke (in het Engels is dat altijd 'white') immigranten al lang samen, maar daar blijken zwarte vrouwen twee tot drie meer kans te hebben om vermoord te worden dan blanke vrouwen (blank is mij vertrouwder dan 'wit'). Ze hebben er ook meer last van slecht opgevoede mannen die meestal niet blank zijn, en evenmin wit. Onderzoek (wat dacht u) toont aan dat een en ander vooral het gevolg is van armoede, achterstelling, sociale klasse … Wat uiteraard niet wegneemt dat ook hoog opgeleide mannen met huidtype 1 tot 3 hun handen al eens verder van de leiband laten dan geoorloofd is. Maar, zoals ook El Ahmadi betoogde, statistieken zijn statistieken.
In het land van Uncle Sam (voor sommigen daddy) hebben sociologen overigens nog een interessante term gemunt: 'fear of crime paradox'. Blanke vrouwen (vandaag heeft 'witte' om een of andere reden de voorkeur) rapporteren meer onveiligheidsgevoel dan vrouwen met een donkerder huidskleur, terwijl ze net minder kans hebben om aangerand te worden. Daarmee lijk ik het probleem dat ook blanke (sommigen lezen liever 'witte', maar dat verandert er verder niets aan) hebben te minimaliseren en dat is zeker niet de bedoeling. Dus laat ik weer even focussen op mijn eigen punt: waarom hebben alle opmerkingen over de verkeerd gelopen Afspraak het over 'de witte man' en niet gewoon over 'de man'? Ik ben nochtans niet de enige die daarover met de ogen draait. Als ik me beperk tot de meest gelezen talen hier te lande hebben onder meer Pascal Bruckner (Frans), Douglas Murray (Engels) en Elma Drayer (Nederlands) daar al uitvoerig over geschreven. Allemaal rechts leunende auteurs uiteraard, want progressief betekent dat enkel de witman als zondebok voor alles en nog wat moet opdraven. Volgens mij is de meerwaarde van het adjectief wit (blank mag ook) in het hierboven geschetste debat toch veeleer overbodig en gaat het veeleer om een teken van wat de filosoof Roger Scruton 'oikofobie' heeft gedoopt, een soort zelfdepreciatie van de westerse witte wereld ('witte' omwille van de alliteratie), a fortiori als het over mannen gaat.
En dan moeten we het nog even hebben over de olifant in de kamer: die surfplanken! Die groene nepnagels aan de vingers van mevrouw El Ahmadi! Ook al naast de kwestie, maar ik kan het even niet laten. Wat is me dat voor een nare mode. Op een carnavalsfeestje heb ik zo'n hypertrofieën ooit eens zelf opgeplakt, maar al bij het eerste toiletbezoek bleken een aantal toch wel noodzakelijke handelingen onmogelijk. Gauw een sms'je sturen lukte van geen kanten … Dat soort opmerkingen krijgen uiteraard alleen maar vrouwen en ze komen geheid vooral van witte mannen (ik capituleer), maar daar hebben ze in dit geval wel zelf om gevraagd.