17 september 2026
WELKOM in Catalonië
De laatste tijd worden we in de populaire media om de oren geslagen met reality-tvprogramma’s over de ultieme droom: ‘Emigreren naar het buitenland’. ‘Ik vertrek’(NL), ‘Costa Belgica’(B), ‘B&B zoekt lief’(B) en als ultiem dieptepunt een tijdje geleden maar nu helaas terug in herhaling, Annemie Struyf met tearjerker ‘Eviva España’(B). Die laatste slaagde er inderdaad zonder moeite in om de naïeve spelers maar vooral slachtoffers in het emigratieverhaal tot op de diepste bodem te krijgen.
Het klimaat valt wel eens tegen. De natuur én vooral de plaatselijke bevolking zijn helemaal niet zo liefelijk en uitnodigend. De makelaar, notaris en voormalige eigenaar zijn schurken. De papiermolen is ééntalig Spaans en vooral een steeplechase met steeds meer en steeds hogere administratieve hindernissen. De kinderen lopen er meteen school en spreken binnen het jaar de taal beter dan hun ouders. Eindresultaat: De droomjob van mama valt dik tegen en pa verdrinkt zijn heimwee en stukgelopen huwelijk aan de toog van zijn eigen ‘Belgica’ kroeg waar hij meestal de enige zatte klant is.
Struyf krijgt de ‘nieuwe Spanjaarden’ steevast aan het huilen als het weeral is misgelopen. Ik kan het weten want zelf hebben we een vakantiewoning in een regio waar gelukzoekers kwamen maar vooral ook weer met stille trom verdwenen. De straffe verhalen met o.a. Struyf doen er bij een frisse pint nog steeds de ronde. “Salut, dinero y amor.” Niet altijd waar!
Sant Pere de Ribes “Pueblo pegueño, infierno grande” zei Victor met een vermoeide glimlach, “klein dorp, grote hel”.
(blz. 43)
(blz. 43)
Welkom in Catalonië lijkt op het eerste zicht een gelijkaardig rampverhaal en een oneindige opsomming van tegenvallers. Schrijver Jasper van Buren vertelt zijn eigen triest emigratieverhaal naar een stuk Spanje, eigenzinnig Catalonië, waar dat niet zo evident is. Hij kiest voor een masia, bouwjaar 1884, een Catalaanse boerderij in verval.
Eventjes, maar niet lang, ben ik jaloers. In 2019 droomde ik ook van een alleenstaande finca aan de rand van een liefelijk Spaans bergdorpje met een oneindig zicht op én de bergen én de zee. Uiteraard moest daar een oude olijfboomgaard en wijngaard bij. Ik zou mijn apero steeds nemen in dezelfde witgekalkte kroeg met dezelfde locals en wie weet binnen het jaar mijn tweede boek naar de uitgever brengen. Oef!
We kozen gelukkig voor een nette nieuwbouw op 10 minuten van de zee, tussen een vijftal boeiende steden, op 20 minuten van de luchthaven en in een regio waar Spanjaarden soms wel eens Engels spreken en Belgen dus tevergeefs hun avondschool Spaans kwijt kunnen. Dat loopt met Jasper van Buren in Catalonië helemaal anders.
Ze kopen de masia, een ruïne eigenlijk, vooral op het gevoel en emoties. Eerst was er in afwachting een huurhuis en de antroposofische Waldorf-school Arrel in het natuurgebied Garraf. Daar gaat het al meteen mis met de norse huiseigenaar van de school, ook al in een oude masia. Als de schrijver een beschrijving maakt van de andere, vooral alternatieve ouders dan merk je toch een soort misprijzen en de aanloop naar iets meer dan een klassiek expats verhaal.
Alles wat kan mislopen loopt ook mis. Na een pijnlijk fietsongeval spuwt de schrijver al zijn gal uit over de Spaanse medische wereld. Niet om vrolijk van te worden. De verbouwingswerken aan de vervallen masia zijn een ramp en weeral prijs ik me gelukkig met ons modern stekje aan de Costa Blanca. De architecte is een pure oplichtster, aannemers en zelf verklaarde vaklui komen en gaan of laten zich nooit meer zien. Alles waarvoor men aspirant-kopers en blijvers in Spanje voor waarschuwt gebeurt ook. De schrijver heeft het duidelijk heel moeilijk om zich aan te passen en dan is de Hollandse directe aanpak niet echt een pluspunt.
“Ik adviseerde iedereen om de hulp van Ingrid en Mercedes (sjamanen!) in te roepen. Misschien was je huis dan niet bezeten, een energetische reiniging deed wonderen voor de atmosfeer. Sommige mensen werden ronduit boos over zulk onwetenschappelijk gezwets. Anderen namen me meewarig op. Weer anderen hingen aan mijn lippen terwijl ik ze vertelde over het exorcisme dat in Can Cuadres de la Timba had plaatsgevonden.”
(blz.193)
(blz.193)
Ik lees verder en langzaamaan gaat dit horrorverhaal een andere richting uit, een andere soort horror! Niet mijn ding, of toch? Jasper van Buren gooit het plots op de occulte toon. Ziet hij dit werk als laatste van een trilogie? Daar waren eerst Ravijn en Boeddha’s uitsmijter. Hij kan me toch nog eventjes bij de les houden met verwijzingen naar de burgeroorlog, de harde feiten en meteen ook een link naar de lotgevallen van de vorige bewoners. Ik heb het immers niet zo met spookverhalen en bovennatuurlijke verschijnselen.
There are more things in Heaven and Earth, Horatio, than are dreamt of in your philosophy.
Hamlet, William Shakespeare
Dit boek moet je zeker lezen als je ooit overweegt om ook tijdelijk of definitief naar Spanje te verhuizen. Blijf vooral ver weg van ‘koopjes’, te snelle emotionele beslissingen en vooral van reality-tvprogramma’s. Wees goed geïnformeerd over verhuurmogelijkheden, zelf ondernemen, culturele verschillen, taalbarrières, administratieve heksenketel en jawel, ook nalatenschap perikelen. Een aannemer, architect of zelfs een notaris in Spanje zijn niet wat ze zijn in België. Oppassen dus! Allemaal goed begrepen in dit boek maar wat die achtergebleven en hardnekkige boze ‘geest’ daar plots komt doen in de masia lijkt me de ultieme nachtmerrie.
Als je erin gelooft uiteraard!
Michel Ackaert
Michel Ackaert
