Maak armoede illegaal - Pleidooi voor wereldwijde sociale rechtvaardigheid   /    /   Wanneer ik hier van wal steek door mee te delen dat we te kampen hebben met een voortschrijdend klimaatprobleem, groeiende ongelijkheid, het afbouwen van de verzorgingsstaat, de opkomst van uiterst rechts, de vaststelling dat democratie geen blijvende verworvenheid is én een aan onze achterdeur woedende oorlog waardoor er zich opnieuw een wapenwedloop manifesteert, dan trap ik een open deur in. We staan er niet al te best voor. Nochtans willen we allemaal in een vredevolle wereld leven. Maar daar is sociale rechtvaardigheid voor nodig. En die ontbrekende sociale rechtvaardigheid is het onderwerp van het boek van Francine Mestrum, doctor in de sociale wetenschappen. Francine Mestrum schreef al eerder boeken over armoede en ontwikkeling en stichtte het mondiale netwerk Global Social Justice. Ze woont afwisselend in Brussel en Mexico en weet waarover ze spreekt want ze deed 30 jaar onderzoek naar armoede. 2 oktober 2025

Op de schouders van reuzen. Tien grote denkers die je helpen de wereld te begrijpen.   /    /   Wil u weten waarom ik dit boek uitkoos? Dat is omdat ik tussen de tien interessante denkers de naam ‘Karl Marx’ zag staan. Zou de Duitse filosoof Schmidt-Salomon de kwestie aankaarten of Marx verantwoordelijk kan gehouden worden voor de wreedheden die in zijn naam gebeurd zijn? En waarom klasseert hij bij de denkers ook een chemicus, een wiskundige en een geoloog? Het boek heeft bovendien een heel leuke omslag: Epicurus (341-270 v.Chr.) neemt een selfie, samen met de negen anderen: Charles Darwin, Albert Einstein, Marie Curie, Alfred Wegener, Carl Sagan, Friedrich Nietzsche, Karl Marx, Karl Popper en Julian Huxley. 23 september 2025

Meer dan mooie woorden - De moderne roman als levensgids   /    /   Wie denkt dat hij of zij door eenvoudigweg dit boek te lezen meteen twintig klassiekers uit de wereldliteratuur op zijn of haar ‘te lezen’- lijst kan afvinken, die maak ik al meteen een illusie armer. Omdat dat buiten Jabik Veenbaas gerekend is. De filosoof, dichter én vertaler zet de door hem uitgekozen boeken in een zodanig mooi daglicht dat de drang ontstaat om ze allemaal te lezen, of minstens toch degene die je het meest aanspreken. En om bovendien degene die je wel al las te herlezen, deze keer mét de kennis die de auteur aanreikt. 20 juni 2025

Publieke dingen. Democratie ontregeld.   /    /   De publieke telefooncellen in New York waren na de passage van orkaan Sandy zeer begeerde communicatiemiddelen omdat die als enige nog werkten, terwijl ze daarvoor genegeerd werden. Mensen kwamen samen rond de telefoons en hielpen elkaar. Het belang ervan werd weer opgemerkt. Het omgekeerde gebeurde in een openbaar park in San Francisco dat gebruikt werd door tieners die er spontaan kwamen basketballen. Totdat echter begonnen werd met het verkopen van tijdsloten voor het gebruik van het park. Techwerkers zwaaiden met hun reserveringsbewijs en de jongeren werden uitgesloten van meespelen, een ‘publiek ding’ werd hier omgevormd tot ‘een verhuurbare hulpbron’. 12 mei 2025

Heelal van papier - Een ode aan het lezen   /    /   Boeken bespreken, het is een tijdrovende bezigheid. Alweer betrap ik me erop dat ik een uitgave aan het herlezen ben en alweer moet ik vaststellen dat ik er meer uithaal bij de tweede lezing. Dat is allesbehalve erg, boeken mogen mijn tijd roven en dit boek bulkt van de mooie bespiegelingen. Koen Vergeer voegde een mooie bijdrage toe aan een al overvloedig heelal van papier. 6 april 2025

HOOP - Over een verstandige verhouding tot de wereld   /    /   Soms vraagt een boek een tweede lezing. Dat was deze keer zeker het geval. Niet omdat ik me geëngageerd had er een bespreking over af te leveren en het daardoor nodig is opnieuw in een boek te gaan snuisteren, maar omdat ik na de eerste lezing niet goed wist wat ik ervan moest van denken. Was ik nu wijzer geworden? Had ik iets bijgeleerd? De uitgave trok mijn aandacht om twee redenen. Ik had het uit 2017 daterende ‘Wat op het spel staat’ van dezelfde auteur gelezen en vond dat zeer boeiend. De tweede reden was dat ik gefascineerd ben door het begrip hoop. Wat is hoop? Is dat niet iets wat met passiviteit geassocieerd kan worden? Het is weinig rationeel om te denken dat iets bewerkstelligd kan worden door simpelweg ‘te hopen’. Maar ondanks dat bewust besef ‘hoop’ ik zelf regelmatig één en ander, nochtans - nuchter en wel - heel goed wetend dat niets zomaar vanzelf komt. 15 januari 2025

Rooksignalen (een hoofdkussenboek)   /    /   Het leven is te kort om slechte boeken te lezen. Dat klopt. Het leven is echter ook te kort om alle boeken te lezen die men zou willen lezen. Daarom heb ik heel regelmatig de neiging om in misschien wel té lange boekbesprekingen het meest in het oog springende, het meest essentiële te verwerken. Op die manier is de recensielezer op de hoogte van de belangrijkste wetenswaardigheden wanneer de tijd ontbreekt om het hele boek te lezen. Iemand die meer wil weten kan dan nog altijd de uitgave zelf ter hand nemen. 7 december 2024

Een hogere liefde. Brieven aan een Duitse vriend.   /    /   Beatrice de Graaf, hoogleraar geschiedenis, schrijft op de cover: “Wie mens wil blijven in een wrede wereld doet er goed aan dit boekje op zak te houden”. Haar raad is, puur technisch gezien, gemakkelijk op te volgen, het gemakkelijk in de hand liggend boekje bevat slechts 76 pagina’s en heeft een harde kaft. Maar het is de inhoud - die het streven naar rechtvaardigheid vooropstelt - die de uitgave waardevol maakt. 3 december 2024

Opstand   /    /   Welk spreekwoord kan je gebruiken om een boek te omschrijven waarvan de inhoud ontegensprekelijk in de persoonlijke interessesfeer ligt én dat ook nog eens goed geschreven is? Indien het over een favoriet gerecht zou gaan dat dan bovendien ook nog eens goed is klaargemaakt zou ik kunnen schrijven: ‘Om duimen en vingers bij af te likken’. 22 november 2024

Armoede uitgelegd aan mensen met geld   /    /   Boeken worden veelal opgedragen aan iemand. Deze uitgave is opgedragen aan Punker. Het verschil met andere boeken is dat Punker ook regelmatig opduikt in het boek zelf. Wat duidelijk maakt dat de dedicatie meer dan één reden omvat. 10 september 2024